Καθημερινή Αδέσμευτη Εφημερίδα

Ανεκπλήρωτες προτεραιότητες... Πώς φθάσαμε στη σημερινή «υγειονομική βόμβα» ενός τεράστιου όγκου ενταφιασμένων σκουπιδιών στο Δήμο Λαμιέων; (ΟΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ)

Τις αιτίες που ο Δήμος Λαμιέων δεν εχει καταφέρει να εχει εναν σύγχρονο ΧΥΤΑ, με αποτέλεσμα τα σκουπίδια να στοιβάζονται ανεξέλεγκτα, εντοπίζει με τη σημερινή του παρέμβαση ο πρώην πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Αν. Στερεάς Ελλάδας Στέλιος Ζαχαρόπουλος. Σύμφωνα με τον κύριο Ζαχαρόπουλο ενας  από τους σημαντικότερους λόγους για την αδυναμία λειτουργίας σύγχρονου Χ.Υ.Τ.Α. στην περιοχή της Λαμίας είναι η ανεπάρκεια των χειρισμών και οι μικρού βεληνεκούς επιλογές, που μέχρι τώρα έχουν δρομολογηθεί από τους κρατούντες.
''Απαιτείται - υποστηρίζει ο πρώην πρόεδρος του ΤΕΕ -το ταχύτερο η ύπαρξη ενός ευέλικτου, δίκαιου και αποδοτικού νομοθετικού πλαισίου παραγωγής δημοσίων έργων, δίχως τριτοκοσμικές γραφειοκρατικές αγκυλώσεις''.    

Με αφορμή την επίκαιρη ειδησεογραφία για τα αναπτυξιακά μας θέματα και ειδικότερα την πληρέστατη και ειλικρινή δημόσια τοποθέτηση του πρώην Δημάρχου κ. Νίκου Σταυρογιάννη ως προς το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην περιοχή μας, έχω την άποψη ότι αξίζει τον κόπο να εκφρασθούν κάποιες σκέψεις. Όχι μόνο επειδή η αναποτελεσματικότητα ΟΛΩΝ των έως σήμερα προσπαθειών ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, αλλά κυρίως επειδή τα προβλήματα έχουν περισσότερο «βαθιές» αιτίες ύπαρξης.
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους για την αδυναμία λειτουργίας σύγχρονου Χ.Υ.Τ.Α. στην περιοχή της Λαμίας είναι η ανεπάρκεια των χειρισμών και οι μικρού βεληνεκούς επιλογές, που μέχρι τώρα έχουν δρομολογηθεί από τους κρατούντες. Εάν βέβαια υπήρχαν οι σωστές προβλέψεις, είναι προφανές ότι δεν θα φθάναμε στη σημερινή «υγειονομική βόμβα» ενός τεράστιου όγκου ενταφιασμένων σκουπιδιών. Ούτε στην αδυναμία ικανοποίησης των απαιτήσεων διάθεσης των απορριμμάτων της περιοχής μας σε χώρο με κάποια έστω από τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας, για τα επόμενα 2, 3 ή και περισσότερα χρόνια.
Παρόλα αυτά όμως πιστεύω ότι η παραπάνω διαπίστωση σε σχέση με τις ευθύνες, δεν αρκεί. Το πρόβλημα δυστυχώς είναι περισσότερο σύνθετο και αφορά τις πολυεπίπεδες παθογένειες της Ελληνικής πραγματικότητας. Με τις άκαρπες προσπάθειες για την ανάταξή τους να γίνονται κανόνας και καθημερινή μας συνήθεια. Και με τα απορρίμματα να «στοιβάζονται» ανεξέλεγκτα.
Αμελώντας ακόμα και για κεφαλαιώδη προβλήματα σαν αυτό της σωστής διάθεσης ιδιαίτερων κατηγοριών αποβλήτων, όπως είναι τα ιατρικά. Αλήθεια η κατάσταση που σήμερα επικρατεί, με ποιο τρόπο μπορεί να θεωρείται ότι ανταποκρίνεται έστω στα στοιχειώδη;
Στη βάση όλων αυτών συνεπώς έχω την άποψη ότι προς τους αρμόδιους θα έπρεπε για άλλη μια φορά να τονισθούν δύο κυρίαρχα θέματα που καταταλαιπωρούν τη χώρα σαν τις σύγχρονες πληγές του Φαραώ.
Το πρώτο αφορά την ανεξήγητη αδυναμία μας να υιοθετούνται και για μας όσα ισχύουν στην Ευρώπη πριν από δεκαετίες. Με την ύπαρξη ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου για να εφαρμόζονται εξελιγμένες επιστημονικά μέθοδοι βέλτιστης διαχείρισης των απορριμμάτων όπως είναι η μετατροπή τους σε καθαρή ανανεώσιμη ενέργεια. Για το εργοστάσιο καύσης απορριμμάτων στο κέντρο της Κοπεγχάγης δε φαίνεται κανένας να έχει πληροφορηθεί. Που παρέχει θέρμανση σε 150 χιλιάδες νοικοκυριά (βλέπε δημοσίευμα «Καθημερινής» στις 14/10/2019) με σχεδόν μηδενικές εκπομπές ρύπων λειτουργώντας ταυτόχρονα ως χώρος αναψυχής και τουριστικός προορισμός.
Ούτε το παράδειγμα της Σουηδίας μας ενδιαφέρει που έφθασε να αγοράζει σκουπίδια από το Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Ιρλανδία και την Ιταλία…. Με τη μισή τουλάχιστον ποσότητα του όγκου των σκουπιδιών να ανακυκλώνεται σε καύσεις παραγωγής ενέργειας και από το σύνολο της επεξεργασίας, μόλις το 1% των απορριμμάτων καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής.
Εμείς επιμένουμε σε ατελέσφορες επιλογές, οι οποίες εξανεμίζουν τις χρηματοδοτήσεις, υποβαθμίζουν χωρίς μέτρο τη ζωή μας και την υγεία των παιδιών μας και βέβαια «φορτώνουν» την πολύπαθη οικονομία μας με τα κάθε είδους πρόστιμα σε βάρος της Ελλάδας, που από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς καταλογίζονται. Το άλλο μεγάλο ζήτημα που μας ταλανίζει χρόνια τώρα έχοντας άμεση σχέση και με την ανυπαρξία σύγχρονου ΧΥΤΑ στη Λαμία, αφορά τις μειωμένης αποδοτικότητας θεσμοθετημένες διαδικασίες για τη δημοπράτηση και ανάθεση τέτοιας κλίμακας έργων. Με όλες τις ανά περίοδο νομοθετικές παρεμβάσεις να συντελούν στην κατακόρυφη αύξηση της γραφειοκρατίας. Και με τις εξυπηρετήσεις των «Αθηνοκεντρικών» συμφερόντων να υπερισχύουν όλων των προοπτικών συνολικής αξιοποίησης των παραγωγικών μας δυνατοτήτων.
Απαιτείται το ταχύτερο η ύπαρξη ενός ευέλικτου, δίκαιου και αποδοτικού νομοθετικού πλαισίου παραγωγής δημοσίων έργων, δίχως τριτοκοσμικές γραφειοκρατικές αγκυλώσεις. Για παράδειγμα, πόσο πρέπει να διαρκεί το έργο των αρμόδιων επιτροπών στους διαγωνισμούς; Η λογική λέει όχι περισσότερο από λίγους μήνες. Πως γίνεται να έχουμε στις μέρες μας «διαγωνισμούς» με διάρκεια 2 ή 3, 4 και ίσως 5 ή περισσοτέρων ετών; Τα ίδια θα μπορούσε να λέγονται και για το ιδιαίτερης σημασίας πρόβλημα της μη εκμετάλλευσης όλων των διαθέσιμων πόρων από τα εκάστοτε προγράμματα χρηματοδοτήσεων. Στάθμισαν ποτέ οι αρμόδιοι τις τεράστιας κλίμακας επιπτώσεις σε βάρος της εθνικής οικονομίας και του μέλλοντός μας; Ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εποχής είναι και οι ραγδαίες εξελίξεις στους τομείς των επιστημών και των νέων τεχνολογιών. Σε σχέση με αυτό το δεδομένο, ποιες είναι οι προτεραιότητες της Ελληνικής πολιτείας; Να επιμένει σε «κρατικίστικες» αντιλήψεις του χθες για να διατηρείται ένας άναρχα δομημένος και απονευρωμένος δημόσιος τομέας, που διαχρονικά θα επιδεικνύει την ακαταλληλότητά του; Αυτή είναι η ανταπόκρισή μας στα κελεύσματα της σύγχρονης Ευρώπης; Η θεσμοθέτηση της δυνατότητας για την ανάθεση της επίβλεψης έργων σε ιδιώτες -με τα απαραίτητα προσόντα και την ανάληψη όλων των αντίστοιχων ευθυνών- είναι προτεραιότητα προφανής. Όχι μόνο για λόγους υστέρησης του δημόσιου τομέα αλλά και για την παροχή απαραίτητων εξειδικευμένων υπηρεσιών. Ταυτόχρονα, η βελτίωση των δομών της διοικητικής μας μηχανής, είναι απαιτητή όσο ποτέ στο παρελθόν. Τα συγκεκριμένα κυρίαρχα ζητήματα όμως πρέπει να αντιμετωπίζονται σωστά. Με τη δρομολόγηση των ικανών και αναγκαίων πρωτοβουλιών. Όπως είναι και η εύστοχη, χωρίς προκαταλήψεις ή σκοπιμότητες, αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας των αρμοδίων Υπηρεσιών. Με τις βέλτιστες προσεγγίσεις των προβλημάτων και βέβαια με την εποικοδομητική διάθεση όλων.
Σίγουρα όμως η κατάσταση αυτή δεν ανατάσσεται με την Ελλάδα των δύο ταχυτήτων και την πρωτοφανή υποβάθμιση των περιφερειακών Ο.Τ.Α. Για παράδειγμα, ποιες είναι οι αιτίες που η τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Αγράφων δεν έχει ούτε έναν υπάλληλο; Η σωστή διαχείριση των απορριμμάτων μας, είναι εκ των πραγμάτων ένα από τα κεφαλαιώδη προβλήματα της σύγχρονης εποχής. Αρκεί κάποιος να σκεφθεί τις ανάγκες, τη ρύπανση του πλανήτη και τους τομείς των επιστημών που κρίνεται απαραίτητο να εμπλέκονται. Στα πλαίσια αυτά και σε ότι αφορά τη χώρα μας, πρέπει ιδιαίτερα να σημειωθεί η ανάγκη συνδρομής από τους φορείς επιστημόνων, που θεσμικά μπορούν να συμμετέχουν στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων θέσεων και έγκυρων απόψεων ή προτάσεων. Οι καλοπροαίρετες διαθέσεις των ΜΚΟ, προφανώς δεν αρκούν. Δυστυχώς όμως, οι αρμόδιοι φορείς και ειδικοί επιστήμονες, αντί να πρωτοστατούν βρίσκονται διαχρονικά στο περιθώριο.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ
ΛΑΜΙΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2020