Καθημερινή Αδέσμευτη Εφημερίδα

Παγκόσμια ημέρα Επισιτισμού – Διατροφής: Οι δράσεις μας είναι το μέλλον μας

Γράφει η Βαλεντίνη Ρίζου

 

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (Food and Agriculture Organization, FAO) με σκοπό να τιμήσει την ίδρυση του ΟΗΕ το 1945, γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Επισιτισμού - Διατροφής (World Food Day) κάθε χρόνο στις 16 Οκτωβρίου. Ο εορτασμός της ημέρας στοχεύει στην ευαισθητοποίηση για την εξασφάλιση υγιεινής διατροφής για όλους. Η κεντρική ιδέα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Επισιτισμού-Διατροφής είναι: «Οι δράσεις μας είναι το μέλλον μας - Καλύτερη παραγωγή, καλύτερη διατροφή, καλύτερο περιβάλλον και καλύτερη ζωή».

Θέτοντας ως στόχο λοιπόν τη βελτιστοποίηση της διατροφής είναι χρήσιμo να θυμηθούμε 10 βασικές αρχές μίας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής που θα συμβάλλουν σε καλύτερη ποιότητα ζωής μακροπρόθεσμα.

10 βασικές αρχές υγιεινής διατροφής

  1. Κατανάλωση των 3 κύριων γευμάτων {Πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό) και 1-2 σνακ ανάλογα με το αίσθημα της πείνας εντός της ημέρας. Σε αυτό το πλαίσιο συστήνεται η συνειδητή κατανάλωση τροφίμων η οποία είναι εναρμονισμένη με το αίσθημα πείνας.
  2. Υγιεινότερες μαγειρικές παρασκευές: Προτίμηση ψησίματος στο φούρνο, χρήση αντικολλητικού τηγανιού, προσθήκη ωμού ελαιόλαδου, προσθήκη μπαχαρικών και μυρωδικών, αποφυγή προσθήκης αλατιού, βουτύρου, ζάχαρης.
  3. Αύξηση κατανάλωσης φρούτων εποχής  και λαχανικών στις 5 μερίδες / ημέρα.
  4. Αντικατάσταση λιπαρών υλών με ελαιόλαδο, αβοκάντο, ξηρούς καρπούς, βούτυρα ξηρών καρπών π.χ. ταχίνι, φυστικοβούτυρο.
  5. Προτίμηση προϊόντων ολικής άλεσης: ψωμί, ζυμαρικά, φρυγανιές, τορτίγιες, αραβικές πίτες.
  6. Επιλογή γαλακτοκομικών προϊόντων με 1,5 – 2 % λιπαρά (γάλα, γιαούρτι, κεφίρ).
  7. Κατανάλωση τροφίμων από όλες τις ομάδες τροφίμων  σε προκαθορισμένες ποσότητες στοχεύοντας στην ποικιλία και την κάλυψη των αναγκών του οργανισμού οι οποίες διαφοροποιούνται ανά ηλικιακό στάδιο. Ένας πρακτικός τρόπος για να το πετύχουμε είναι να έχουμε την 3άδα θρεπτικών συστατικών (Πρωτεΐνες: γάλα, γιαούρτι, τυρί, κρέας, ψάρι, αυγό, Υδατάνθρακες: ψωμί, φρυγανιές, ζυμαρικά, φρούτα, Λιπαρά: αμύγδαλα, ταχίνι, ελαιόλαδο) σε κάθε γεύμα μας. Επιπλέον σε γιορτές και εκδηλώσεις προτείνεται η εφαρμογή της μεθόδου του πιάτου σύμφωνα με την οποία το 50% του πιάτου αποτελείται από μη αμυλούχα λαχανικά, το 25% από πηγές πρωτεΐνης και το υπόλοιπο 25% από μη επεξεργασμένους υδατάνθρακες.
  8. Μείωση κατανάλωσης έτοιμου φαγητού (fast-food) και αρτοπαρασκευασμάτων. Για να το πετύχουμε χρειάζεται προγραμματισμός, μαγειρεύοντας από την προηγούμενη ημέρα και έχοντας μαζί  1 φρούτο & ξηρούς καρπούς (π.χ. φουντούκια, καρύδια).
  9. Αύξηση κατανάλωσης νερού σε τουλάχιστον 6 ποτήρια νερό ημερησίως και μείωση κατανάλωσης αλκοόλ, αναψυκτικών.
  10. Αγορές στο supermarket βάσει λίστας τροφίμων και έχοντας καταναλώσει το γεύμα μου ή 1 σνακ πριν ώστε να μην αισθάνομαι πεινασμένος. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται οι πιθανότητες αγοράς ανθυγιεινών τροφίμων ενώ και οι ποσότητες όσων προϊόντων αγοράζονται δεν υπερεκτιμώνται.

Αναφορικά με την προστασία του περιβάλλοντος είναι πλέον σαφές πως οι διατροφικές μας συνήθειες επιφέρουν περιβαλλοντικές επιπτώσεις (π.χ. υπερκατανάλωση νερού και ενέργειας). Σε αυτό το σημείο θα αναφέρουμε διατροφικές στρατηγικές μέσω των οποίων σεβόμαστε έμπρακτα το περιβάλλον και συμβάλλουμε στην προστασία του.

4 διατροφικές στρατηγικές για την προστασία του περιβάλλοντος

  1. Επιλογή εποχικών τροφίμων που απαιτούν λιγότερο νερό ή άλλους φυσικούς πόρους για την παραγωγή τους, χρησιμοποιώντας βιώσιμες μεθόδους.
  2. Προτίμηση τοπικών προϊόντων μικρών παραγωγικών μονάδων. Οι μικρές τοπικές αγροτικές αγορές συχνά προωθούν τις τοπικές ποικιλίες και τη βιοποικιλότητα καθιστώντας ορισμένα προϊόντα διαθέσιμα σε ευρύτερο κοινό.
  3. Μείωση απορριμάτων τροφίμων με 2 τρόπους α) αποφυγή αγοράς τροφίμων που είναι αποθηκευμένα σε μεγάλο περιτύλιγμα, β) αγορά μόνο απαραίτητων προϊόντων και προτίμηση μικρών συσκευασιών ώστε να  χρησιμοποιείται όλο το προϊόν.
  4. Ανακύκλωση μέσω δύο εύκολων μεθόδων α) επαναχρησιμοποίηση του νερού  που μένει από το μαγείρεμα για πότισμα φυτών και β) κομποστοποίηση ωμών ή μαγειρεμένων τροφών που δεν είναι πλέον βρώσιμα επιστρέφοντας έτσι τα θρεπτικά συστατικά στο έδαφος.

Συνεπώς στην προσπάθεια να βρούμε κοινές συνιστώσες της υιοθέτησης μίας υγιεινής και βιώσιμής διατροφής (φιλική προς το περιβάλλον) με σκοπό ένα καλύτερο μέλλον τέσσερις φαίνεται να είναι οι κεντρικοί άξονες που αξίζει να εστιάσουμε: ο προγραμματισμός (μαγείρεμα από προηγούμενη ημέρα, λίστα αγορών για σούπερμαρκετ), η ποιότητα (περιορισμός κατανάλωσης προϊόντων βιομηχανίας τροφίμων, προτίμηση τοπικών προϊόντων), η ποικιλία (προτίμηση προϊόντων εποχής) και η ποσότητα (αγορά μικρών συσκευασιών). Ας προσπαθήσουμε λοιπόν, μέσα από καθημερινές απλές δράσεις που σχετίζονται με τη διατροφή μας να φτιάξουμε ένα καλύτερο μέλλον.

  • Για περισσότερες πληροφορίες για την Παγκόσμια Ημέρα διατροφής

-  Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ: https://www.fao.org/world-food-day/en

-  Ενημερωτικά βίντεο για την Παγκόσμια ημέρα διατροφής: https://www.youtube.com/watch?v=635fS0kw1RY

https://www.youtube.com/watch?v=suWjB0zL3xI

https://www.youtube.com/watch?v=zNbva3Di8MM&list=PLzp5NgJ2-dK4Fd0esruyOM3JSHXEnve8W

-  Υπουργείο Υγείας Ελλάδας: https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/metadotika-kai-mh-metadotika-noshmata/c388-egkyklioi/9532-pagkosmia-hmera-epistitismoy-diatrofhs-16-oktwbrioy2021