Η εθνική στρατηγική για τα ύδατα

Γράφει ο Παναγιώτης Βασιλείου

Δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και ενέργειας η Εθνική στρατηγική για τα ύδατα.
Μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση που αφορά όλους μας.
Θα σταθώ σε δύο σημεία της έκθεσης:
- το πρώτο αφορά το θέμα της διοικητικής ικανότητας όπου η έκθεση αναφέρει: «....Η υποστελέχωση δεν περιορίζεται μόνο στις δομές της κεντρικής και τοπικής διοίκησης, αλλά επεκτείνεται και στα επιστημονικά ινστιτούτα που παρέχουν την απαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), όπου η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού — όπως υδρογεωλόγων και τεχνικών πεδίου— δυσχεραίνει την εποπτεία των υδρευτικών και αρδευτικών γεωτρήσεων. Η αδυναμία αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις τόσο στην ορθή διαχείριση των υδάτων όσο και στην τήρηση της νομιμότητας..»
Το δεύτερο και πλέον σημαντικό που σε άμεσο χρονικό διάστημα θα αποτελέσει και νόμο του κράτους, το θέμα των παρόχων, όπου η έκθεση αναφέρει:
«Στο Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας, ο αντίκτυπος της καταιγίδας Daniel ανέδειξε σε βάθος τις αδυναμίες του αρδευτικού συστήματος. Ως απάντηση, θεσμοθετήθηκε ο ΟΔΥΘ, ο οποίος επιδιώκει να ενσωματώσει τους 55 ΤΟΕΒ της περιοχής (εγχείρημα το οποίο είναι σε εξέλιξη), με στόχο την ορθολογική διαχείριση του αρδευτικού νερού και τη συστηματική συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών άρδευσης. Πρόκειται για μια σημαντική μεταρρυθμιστική τομή στον τομέα της άρδευσης, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει υπόδειγμα αναδιάρθρωσης του τομέα για άλλα υδατικά διαμερίσματα της χώρας. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη νομοθετική πρωτοβουλία για την επέκταση της επιχειρησιακής εμβέλειας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, συνιστώντας τους δύο βασικούς πρώτους πυλώνες της αναδιοργάνωσης των παρόχων υπηρεσιών ύδατος με στόχο την ολιστική διαχείριση του νερού. Η μεταρρύθμιση αυτή συνιστά το πρώτο καθοριστικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της διακυβέρνησης των υπηρεσιών ύδατος και την αντιμετώπιση του κατακερματισμού, καθώς επιδιώκει την αξιοποίηση της οργανωτικής ωριμότητας, της τεχνικής επάρκειας και της επιχειρησιακής εμπειρίας των δύο μεγαλύτερων παρόχων της χώρας. Στόχος είναι η γεωγραφική διεύρυνση των υπηρεσιών ύδρευσης και άρδευσης, ώστε κρίσιμες περιοχές της χώρας να ενισχυθούν με σταθερές, αξιόπιστες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΥΔΑΠ προβλέπεται να αναλάβει αρμοδιότητες στις Π.Ε. Αττικής, Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, ενώ η ΕΥΑΘ θα επεκτείνει τις υπηρεσίες της στις Π.Ε. Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, λειτουργώντας ως πυλώνες τεχνικής υποστήριξης, επιχειρησιακής αναβάθμισης και ορθολογικής διαχείρισης των υδατικών πόρων. Η εμβληματική αυτή πρωτοβουλία αποτελεί υπόδειγμα για μια ευρύτερη αναδιοργάνωση του τομέα σε εθνικό επίπεδο, θέτοντας τη βάση για ένα πιο συνεκτικό και αποδοτικό μοντέλο διακυβέρνησης των υδάτων.»
Αναμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τις θέσεις επι της διαβούλευσης των φορέων και κυρίως των Δήμων, τους οποίους η Κυβέρνηση αξιολογεί ως ανεπαρκείς και τους αφαιρεί το αποκλειστικό δικαίωμα παροχής υπηρεσιών υδάτων για ύδρευση και άρδευση μεταφέροντας την αρμοδιότητα σε Ανώνυμες εταιρείες, που δεν έχουν πλέον χαρακτήρα κοινωνικού σκοπού.
Σε ότι αφορά το ΕΑΓΜΕ που είναι νομικό πρόσωπο που εποπτεύει το ίδιο το Υπουργείο η έκθεση αναφέρει: «Συνολικά, το έλλειμμα διοικητικής ικανότητας λειτουργεί ανασχετικά στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των πολιτικών, καθιστώντας επιτακτική την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και τον εκσυγχρονισμό των διοικητικών δομών για την άσκηση αποτελεσματικής διακυβέρνησης.» στην ουσία πρόκειται για ομολογία της κυβερνητικής αδιαφορίας για το ΕΑΓΜΕ.