Κακός σχεδιασμός έργων, το παράδειγμα των Θερμοπυλών!

Γράφει ο
Χρήστος Αλεξανδρής

«Το υπουργείο Πολιτισμού λύνει προβλήματα που έχει δημιουργήσει ο κακός σχεδιασμός των έργων». Ποιος το είπε αυτό; Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, μιλώντας για τη συμβολή της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας στα μεγάλα έργα υποδομών από το βήμα του 9ου Συνεδρίου Υποδομών και Μεταφορών - ITC 2026, που πραγματοποιείται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Όπως είπε η ίδια, ολόκληρη η Ελλάδα είναι ένας αναπεπταμένος αρχαιολογικός χώρος, επομένως είναι δεδομένο ότι τα μεγάλα έργα θα συναντήσουν αρχαιότητες. Το ζήτημα, ωστόσο, απλοποιείται αν το υπουργείο Πολιτισμού συμμετάσχει από την αρχή στις διαδικασίες, εφόσον υπάρχει και η νομοθετική πρόβλεψη.
«Πολλές φορές τα έργα καθυστερεί η εργαλειοποίηση των αρχαιοτήτων, η οποία είναι συνήθης όταν διάφοροι επιδιώκουν να ακυρώσουν ένα έργο», τόνισε η υπουργός, ξεκαθαρίζοντας πως το υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι εναντίον της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, αφού μπορούν να βρεθούν λύσεις συνύπαρξης των αρχαιοτήτων με τα δημόσια έργα.
Θετική είναι, για την ίδια, η εμπλοκή του υπουργείου Πολιτισμού στη μελέτη ενός δημοσίου έργου, με τη συμβολή και των αρμόδιων υπουργείων. Πολύ ωραίες όλες αυτές οι επισημάνσεις της υπουργού Πολιτισμού για τα έργα που αναδεικνύουν την πολιτιστική μας κληρονομιά. Ας έρθουμε, όμως, στα δικά μας και να ζητήσουμε από την υπουργό να γίνει πιο συγκεκριμένη για το έργο της ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου των Θερμοπυλών. Ποιοι επιχείρησαν άραγε την εργαλειοποίηση του αρχαιολογικού χώρου για να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένες σκοπιμότητες και να ακυρωθεί το έργο, όπως υποστηρίζει η υπουργός Πολιτισμού; Μήπως εννοεί άραγε η κ. Μενδώνη το υπουργείο Μετανάστευσης, που αποφάσισε ελαφρά τη καρδία το 2016 να μετατρέψει την περιοχή των Θερμοπυλών σε Δομή Φιλοξενίας Προσφύγων και Μεταναστών, υποβαθμίζοντας μια ολόκληρη περιοχή, αναστέλλοντας ουσιαστικά για πολλά χρόνια κάθε προσπάθεια ανάδειξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς; Να υπογραμμίσουμε επίσης ότι καμία ακτιβιστική οργάνωση όλα αυτά τα χρόνια δεν στάθηκε εμπόδιο στα σχέδια του υπουργείου Πολιτισμού για την αξιοποίηση του αρχαιολογικού χώρου και της ευρύτερης περιοχής των Θερμοπυλών. Από την εποχή της κατασκευής και της λειτουργίας του Καινοτομικού Μουσείου των Θερμοπυλών επί Δημαρχίας Γιώργου Κοτρωνιά, έχουν περάσει κοντά δύο δεκαετίες. Στο διάστημα αυτό έγιναν πάμπολλες συσκέψεις με αντικείμενο συζήτησης την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου των Θερμοπυλών. Υπήρξαν δεκάδες ερωτήσεις βουλευτών στη Βουλή για την υποβάθμιση και εγκατάλειψη της περιοχής, με τα αντανακλαστικά του κρατικού μηχανισμού και του υπουργείου Πολιτισμού να ευαισθητοποιούνται με παροιμιώδη καθυστέρηση.
Τώρα που έφυγαν οι μετανάστες από τις Θερμοπύλες, ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής και Ασύλου Θάνος Πλεύρης αλλά και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχουν καμία ιδέα για το πώς θα αξιοποιηθεί ο χώρος και βγάζουν την ουρά τους απέξω, δηλώνοντας ότι «παραδίδουμε το χώρο των Θερμοπυλών στην τοπική κοινωνία». Οι κρατούντες του συγκεντρωτικού κράτους των Αθηνών, αφού δέσμευσαν με τις αποφάσεις τους όλα αυτά τα χρόνια σε επιλογές άσχετες με το χαρακτήρα της περιοχής, ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, παγκοσμίως γνωστό, έρχονται σήμερα και μεταβιβάζουν στην τοπική κοινωνία την ευθύνη και την πρόκληση της αξιοποίησης του αρχαιολογικού χώρου και του ξενοδοχείου. Ο συντονισμός κράτους, περιφέρειας και Δήμου είναι κρίσιμος, προκειμένου οι αποφάσεις να λαμβάνουν υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες των κατοίκων κάθε περιοχής. Κάτι που στη δική μας περίπτωση αυτό δεν έχει συμβεί.
Όλα αυτά τα χρόνια ακούγαμε για μελέτες που εκπονούνται και σχέδια που χαράσσονται πάνω σε χάρτες. Βέβαια, θα πει κανείς, κάλλιο αργά παρά ποτέ, αφού μετά κόπων και βασάνων, τώρα κάτι πάει να γίνει στην περιοχή. Καλοδεχούμενο το έργο και ας άργησε δεκαετίες, αλλά για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, η ευθύνη της μη αξιοποίησης ανήκει αποκλειστικά στις υπηρεσίες του κρατικού μηχανισμού, που πάσχουν από γραφειοκρατική σκλήρυνση κατά πλάκας και δεν μπορούν με καμία κυβέρνηση στοιχειωδώς να συντονιστούν και να συνεννοηθούν για να προχωρήσει γρήγορα μια σημαντική επένδυση. Μάλιστα, τα προηγούμενα χρόνια της μνημονιακής περιπέτειας φροντίσαμε να... παρκάρουμε στο ΤΑΙΠΕΔ τα περιουσιακά στοιχεία του κράτους και του υπουργείου Πολιτισμού, θεωρώντας ότι το Ταμείο διαθέτει κάποια μαγική συνταγή και η ανάπτυξη θα έρθει αυτόματα. Μέχρι σήμερα, πάντως, δεν φαίνεται στον ορίζοντα κάποιος επενδυτής!

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: 
Θράσος...
Πρέπει να διαθέτει απύθμενο θράσος ένας πολιτικός, να εκπροσωπεί την κυβέρνηση, το Δικαστικό Συμβούλιο να παραπέμπει στο Ειδικό Δικαστήριο για παράβαση καθήκοντος για το μπάζωμα στα Τέμπη έναν υπουργό της και αυτός να... πανηγυρίζει γιατί, «αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά στα χρονικά».
Επίσης, απύθμενο είναι το θράσος ενός πολιτικού που ακόμη και μετά την απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου, δεν αισθάνεται καν την ανάγκη να ζητήσει ταπεινά συγγνώμη για την ατυχέστατη και απόλυτα κυνική δήλωσή του, «όποιος μιλά για το μπάζωμα στα Τέμπη είναι για τα μπάζα», δήλωση που έγινε ενώ ήταν σε εξέλιξη η δικαστική διερεύνηση του τραγικού σιδηροδρομικού δυστυχήματος από τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές.
Πράγματι, τέτοιο πολιτικό αμοραλισμό συναντάμε για πρώτη φορά στα χρονικά στην πολιτική ζωή του τόπου!