Νεανική βία: Έχουν ευθύνες οι γονείς;

Γράφει η Ευμορφία Ρουποτιά 

Δημοτικός Σύμβουλος Λαμίας

Όταν ακούω ή διαβάζω τη φράση “νεανική βία” πάντα νιώθω έντονα το οξύμωρο του λεκτικού σχήματος και συνθλίβομαι.

Γιατί; Γιατί η βία ως λέξη που σημαίνει καταναγκασμος και αγριότητα δεν μπορεί και δεν πρέπει να έχει σχέση με τον νέο που ως λέξη συνδέεται ετυμολογικά με τη λέξη νερό που τρέχει και ανανεώνεται και ως υπόσταση και ύπαρξη με την ομορφιά, την ελπίδα και την άνοιξη της ζωής.

Και, όμως, η καθημερινότητα καταμαρτυρει την ένταση των φαινομένων νεανικής βίας είτε μέσα στην οικογένεια (εξύβριση γονέων, προπηλακισμοί, διαπληκτισμοί...) είτε στο σχολείο (ειρωνεία προς συμμαθητές και εκπαιδευτικους, άσκηση σωματικής και ψυχικής βίας, εκβιασμοί...) είτε στους κόλπους της κοινωνίας (αυθάδειά, κλοπές, συμμορίες ανηλίκων, κόντρες με μηχανές και αυτοκίνητα, χουλιγκανισμός, χρήση ουσιών...)

Ο προβληματισμός για τους νέους μας είναι έντονος, για όλους εκείνους που βυθίζονται στα σκοταδια του μίσους, της οργής και της βίας. Σιγουρα οι ευθύνες ανήκουν στον τροπο με τον οποίο μεγαλώνουμε και ανατρεφουμε τα παιδια μας, στα πρότυπα που τους προβαλλουμε.

Γονείς αυταρχικοί, καταπιεστικοί, επικριτές, νοσηρά εγωιστές και φιλόδοξοι ως προς τα στερεοτυπα επιτυχίας στον σχολικό και κοινωνικό στίβο ή υπερπροστατευτικοί δημιουργούν ένα απύθμενο υπόστρωμα ενοχών που είτε καταβυθίζει την αυτοεκτίμηση του παιδιού και το καθιστά θύμα είτε πυροδοτεί έντονο θυμικό με ροπή προς την ποικιλώνυμη και ποικιλόμορφη βία.

Γονείς ανώριμοι πνευματικά, ψυχικά και ηθικά να αναλάβουν το υπέρτατο χρεος της διαπαιδαγώγησης των αυριανών στυλοβατών της κοινωνίας, γονείς που εξυβρίζουν ο ένας τον άλλον, εξοβελίζουν τον αλληλοσεβασμό, γονείς που ζουν στο σκοτάδι των ουσιών, της παρανομίας που ανάγουν σε τρόπο ζωής την επαιτεία, την παράνομη ιδιοποίηση αγαθών άλλων, γονείς που χρησιμοποιούν τα παιδιά τους από τη νηπιακή ηλικία ως μέσα σώρευσης χρημάτων, στρεβλώνουν και κακοφορμίζουν την υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητας και αντικειμενοποιουν την υποκειμενική τους κακοσχημονα κοσμοθεωρία σε τρόπο αντιμετώπισης της καθημερινότητας δημιουργώντας τα χείριστα πρότυπα για τα παιδιά.

Γονείς που ζουν σε φρενήρεις ρυθμούς, κινούνται με αστραπιαίες ταχύτητες στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν στις ανάγκες μιας υλόφρονας κοινωνίας, εξαντλούν κάθε σωματικό και ψυχικό τους απόθεμα στην επίπονη και συχνά υπερωριακή εργασία επιστρέφοντας στις οικίες τους - επιφορτιζομενοι και με τις εντός οικίας υποχρεώσεις - αδυνατούν να διασφαλίσουν ένα περιβάλλον θαλπωρής και στοργής. Έτσι, απουσιάζει ο διάλογος, έχει απαλειφθεί η ιερότητα και η ψυχική ανάγκη του οικογενειακου τραπεζιού, γονείς και παιδιά βρίσκονται στον ίδιο χώρο σωματικά και είναι ξένοι μεταξύ τους πνευματικά και ψυχικά, τα παιδια βιώνουν τη μοναξιά, έχουν απολέσει τα συναισθηματικά τους αντιστύλια και συχνά αναζητούν διέξοδο στα τεχνητά μέσα εθιζόμενα σε αυτά και στα πρότυπα που προβάλλουν.

Έτσι, ανερμάτιστα, χωρίς εξωτερικά και εσωτερικά ερείσματα χάνουν την ικμάδα της νιότης, "το αιώνιο παραμύθι της Άνοιξης" όπως έλεγε και ο ποιητής Σιμόπουλος.

Τέλος, γονείς που φοβούνται να έχουν τον ρόλο θετικής εξουσίας και διακριτικού ελέγχου στο παιδί και μέσα τους νιώθουν ίσως και τρόμο μήπως υπερβουν τα όρια δημιουργώντας ένα  χασμα, ένα κενό, ώστε να λειτουργεί το παιδί εξουσιαστικά πάνω τους μην έχοντας τη δύναμη να ανατρέψουν την κατάσταση αυτή. Έτσι, σπεύδουν να ικανοποιούν κάθε ανάγκη των παιδιών, είναι ανεκτικοί στο καθετί, συγχέουν την ελευθερία με την ασυδοσία και το αποτέλεσμα είναι να εμφωλεύονται εύκολα η πλεονεξία και η απληστία στις ψυχές των παιδιών προλειαίνοντας μια στρεβλή κοινωνική στάση τους.

Οι νέοι μας χρειάζονται ένα ζεστό περιβάλλον που επωάζει την αγάπη και στόχος όλων των γονεων πρέπει να είναι η αναθέρμανση της σχέσης των νέων με τις μούσες.

Ο Σοφοκλής, άλλωστε, είχε πει: “ Όποιος αμελεί τις μούσες όταν είναι νέος, χάνει το παρελθόν και σκοτώνει το μέλλον.”