Δικαίωμα αναφοράς

του Χρήστου Αγγελή 
του Ιωάννη

Συγγραφέας, Πολιτικός Επιστήμονας 
& Νομικός του Ευρωπαϊκού Δικαίου, 
πρώην Νομαρχιακός 
Σύμβουλος Φθιώτιδας

Το δικαίωμα αναφοράς κατοχυρώνεται στο άρθρο 44 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και στο άρθρο 10 του ελληνικού Συντάγματος.
Πρόκειται για το δικαίωμα του κάθε ενωσιακού πολίτη ή ομάδας πολιτών, του κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου, που κατοικεί ή έχει την έδρα του σε κράτος μέλος, να υποβάλλει αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Η εφαρμογή του δικαιώματος είναι ευρεία σε όλες τις Δημόσιες Αρχές και τα διοικητικά όργανα και δεν απαιτεί σύνθετες νομικές διαδικασίες, αρκεί η έγγραφη αίτηση να είναι σύννομη. Το εν λογω δικαίωμα εγείρει την αξίωση-υποχρέωση της αιτιολογημένης απάντησης εντός εύλογου χρόνου, εξασφαλίζοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία της διοίκησης. 
Στη χώρα μας η αυθαιρεσία της διοίκησης και τα συμβάματα κακοδιοίκησης αντιμετωπίζονται από την Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη».
Το αντικείμενο της αναφοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άπτεται των θεμάτων που εμπίπτουν στα πειδία δραστηριότητας της Ένωσης και επηρεάζουν άμεσα τον αναφέροντα, ώστε η αναφορά να αποτελεί ένα μέσο επικοινωνίας και ελέγχου και να επιτρέπει στους πολίτες να απευθύνονται απευθείας στα θεσμικά όργανα της ΕΕ για παράπονα, καταγγελίες ή αιτήματα.
Την διαδικασία εξέτασης των αναφορών επιλαμβάνεται η Επιτροπή Αναφορών. 
Οι τυπικές αναφορές πρέπει να περιέχουν το όνομα, την ιθαγένεια και τη διεύθυνση κάθε αναφέροντος και να συντάσσονται σε μία από τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μπορούν να υποβάλλονται είτε ηλεκτρονικά μέσω της διαδικτυακής πύλης αναφορών του Κοινοβουλίου είτε ταχυδρομικά σε έντυπη μορφή.
Οι αναφορές που πληρούν αυτές τις τυπικές προϋποθέσεις παραπέμπονται στην Επιτροπή Αναφορών, η οποία πρέπει πρώτα να αποφασίσει εάν είναι παραδεκτές.
Εν συνεχεία, και στο πλαίσιο της διαφάνειας, οι αναφορές που υποβάλλονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθίσταντια δημόσια έγγραφα. Περιλήψεις των αναφορών αναρτώνται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ, μαζί με άλλα σχετικά έγγραφα, στη διαδικτυακή πύλη αναφορών του Κοινοβουλίου. Οι αναφέροντες ενημερώνονται γραπτώς για όλες τις αποφάσεις της επιτροπής σε σχέση με την αναφορά τους και για την αιτιολόγησή τους και, μόλιες αυτές καταστούν διαθέσιμες, λαμβάνουν τις σχετικές πληροφορίες και την τεκμηρίωσή τους, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Η περάτωση της εξέτασης μιας αναφοράς συμβαίνει όταν δεν μπορεί να ληφθεί κάποιο περαιτέρω μέτρο σχετικά με την αναφορά, όταν η αναφορά αποσύρεται από τον αναφέροντα ή όταν ο τελευταίος δεν απαντά εντός δεδομένης προθεσμίας σε αίτημα για περαιτέρω πληροφορίες.
Η συμμετοχική δημοκρατία ενισχύεται με την διαδικτυακή πύλη αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Βάσει στοιχείων, κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου 2019-2024, οι αναφορές αφορούσαν κυρίως στους τομείς: περιβάλλον, υγεία, θεμελιώδη δικαιώματα, επιβολή του δικαίου της ΕΕ, ισότητα, αναπηρία, συνθήκες εργασίας, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μεταφορές και ελεύθερη κυκλοφορία εργαζομένων στην ΕΕ. Μάλιστα δε, το έτος 2023, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έλαβε 1.452 αναφορές. 

ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ: 
EUROPEAN PARLIAMENT) 

*Συγγραφέας, Πολιτικός Επιστήμονας 
& Νομικός του Ευρωπαϊκού Δικαίου, 
πρώην Νομαρχιακός 
Σύμβουλος Φθιώτιδας