Για την ουσία των πολιτευμάτων

Γράφει η Ευμορφία Ρουποτιά,

Αντιδήμαρχος

Τα πολιτεύματα κατά τον Αριστοτέλη είναι τρία ορθά και τρεις παρεκβάσεις. Πρώτα είναι η Βασιλεία όπου άρχει ο βασιλιάς και φροντίζει για το κοινό καλό. Δεύτερο καλό πολίτευμα είναι η Αριστοκρατία, όπου οι άριστοι τω πνεύματι και τω ήθει άρχουν και πάλι προάγοντας το κοινό καλό.

Τρίτο καλό πολίτευμα είναι η Πολιτεία, που στα αρχαία σήμαινε πολίτευμα και ο Αριστοτέλης το θεωρούσε ως το ιδανικότερο πολίτευμα, καθώς αντιπροσώπευε το πλήθος των πολιτών και κατά την άσκηση του κυρίαρχο ήταν το πλήθος των πολιτών..

Και στα τρία πολιτεύματα κυριαρχούσε το κοινό καλό. Ωστόσο, διέκρινε και τρεις παρεκβάσεις. Ο εκφυλισμός της Βασιλείας είναι η Τυραννία που άρχει ο ένας και προάγει το ατομικό συμφέρον.

Ο εκφυλισμός της Αριστοκρατίας είναι η Ολιγαρχία όπου άρχουν οι ολίγοι αλλά ιδιοτελείς και καιροσκόποι εξυπηρετώντας το δικό τους συμφέρον.

Και ο εκφυλισμός της Πολιτείας είναι η Δημοκρατία που ταυτίζεται με αυτό που σήμερα εννοούμε οχλοκρατία στο οποίο πολίτευμα επικρατεί το χάος, αφού όλοι λειτουργούν αυθαίρετα χωρίς αιδώ και δικαιοσύνη και ο καθένας ενεργεί αυτόβουλα ακόμα και εις βάρος της έννομης τάξης, του συνανθρώπου και των θεσμών.

Αυτά προβλημάτιζαν τον Αριστοτέλη χιλιετηρίδες πριν και εξακολουθούν να ταλανίζουν και τις σύγχρονες κοινωνίες. Βέβαια το πολίτευμα της Δημοκρατίας, η της Πολιτείας κατά τον Αριστοτέλη είναι ο στυλοβάτης της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των πολιτών και κανείς δε θα μπορούσε να το αμφισβητήσει.

Η δημοκρατία είναι το κράτος του λαού ή αυτό το πολίτευμα στο οποίο κρατεί ο λαός και πρέπει να το περιφρουρήσουμε.

Για να γίνει, όμως, αυτό θα πρέπει όλοι να δουλεύουμε τη δημοκρατία πρώτα στην καθημερινότητα μας διαπνεόμενοι από σεβασμό, ανεκτικότητα, εμπιστοσύνη, ανθρωπιά, αιδώ, ενσυναίσθηση, συλλογικότητα, κριτική σκέψη, διότι η δημοκρατία είναι πρωτίστως τρόπος ζωής και ύστερα πολίτευμα.

Και έπειτα να είμαστε όλοι, είτε απλοί πολίτες είτε πολιτικοί, δούλοι των νόμων, διότι εκεί που κάποιος δέχεται ως αφέντη του τον νόμο, εκεί η κοινωνία προοδεύει, και δούλοι της ευταξίας και κοινωνικής ευημερίας. Γιατί, μόνο, αυτή η δουλειά δεν υποδουλώνει, αλλά ελευθερώνει και καταξιώνει ανθρώπους και δημοκρατικές κοινωνίες!