Χριστούγεννα και Νέο Έτος: Ο χρόνος ως δώρο και ευθύνη

        Δρ.Κωνσταντίνος Τσίπρας

Κάθε Δεκέμβρης μοιάζει με σιωπηλή παύση μέσα στη βιασύνη του κόσμου. Οι δρόμοι φωτίζονται, τα σπίτια ζεσταίνονται από γνώριμες μυρωδιές και οι άνθρωποι —έστω και για λίγο— στρέφουν το βλέμμα προς τα μέσα. Τα Χριστούγεννα δεν έρχονται απλώς ως γιορτή· έρχονται ως υπενθύμιση. Ότι ο χρόνος δεν είναι μόνο αυτό που μας προσπερνά, αλλά και αυτό που μας διαμορφώνει.

Στον πυρήνα τους, τα Χριστούγεννα αφηγούνται μια ιστορία ταπεινότητας. Ένα παιδί γεννιέται σε συνθήκες φτώχειας και αβεβαιότητας, κι όμως γίνεται σύμβολο ελπίδας. Σε έναν κόσμο που συχνά μετρά την αξία με αριθμούς, δύναμη και ταχύτητα, η χριστουγεννιάτικη αφήγηση έρχεται να μας ψιθυρίσει ότι το ουσιώδες γεννιέται αθόρυβα. Ότι η αγάπη δεν επιβάλλεται, αλλά προσφέρεται.

Κι ύστερα έρχεται το Νέο Έτος — όχι ως μαγική τομή, αλλά ως ανθρώπινη σύμβαση. Αλλάζουμε αριθμό στο ημερολόγιο και, σχεδόν τελετουργικά, υποσχόμαστε στον εαυτό μας μια νέα αρχή. Ίσως γιατί χρειαζόμαστε την ψευδαίσθηση της καθαρής σελίδας για να τολμήσουμε την αλλαγή. Ίσως γιατί η ελπίδα, για να επιβιώσει, χρειάζεται σύμβολα.

Ο χρόνος, όμως, δεν αλλάζει πρόσωπο τα μεσάνυχτα της Πρωτοχρονιάς. Συνεχίζει αδιάφορος, όπως πάντα. Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι η δική μας στάση απέναντί του. Να τον αντιμετωπίσουμε όχι ως αντίπαλο που μας φθείρει, αλλά ως συνοδοιπόρο που μας καλεί να επιλέξουμε. Πώς θα ζήσουμε; Τι θα κρατήσουμε και τι θα αφήσουμε πίσω;

Σε μια εποχή συλλογικής κόπωσης, πολέμων, κοινωνικών ανισοτήτων και υπαρξιακής αβεβαιότητας, οι γιορτές κινδυνεύουν να καταντήσουν διακοσμητικές. Κι όμως, ίσως τώρα να τις χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ. Όχι ως φυγή από την πραγματικότητα, αλλά ως υπενθύμιση της ανθρώπινης δυνατότητας για συμπόνια, μέτρο και αλληλεγγύη.

Τα Χριστούγεννα μας καλούν να δούμε τον άλλον — όχι ως απειλή ή στατιστική, αλλά ως πρόσωπο. Το Νέο Έτος μας καλεί να δούμε τον εαυτό μας — όχι με αυστηρότητα, αλλά με ειλικρίνεια. Αν υπάρχει μια ευχή που αξίζει να διατυπωθεί, δεν είναι για περισσότερα πράγματα, αλλά για περισσότερο νόημα. Περισσότερη σιωπή μέσα στον θόρυβο. Περισσότερη παρουσία μέσα στην απουσία.

Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη πράξη αντίστασης στον σύγχρονο κόσμο να είναι η απλότητα: ένα τραπέζι κοινό, μια συγγνώμη που ειπώθηκε, ένας χρόνος που δόθηκε χωρίς αντάλλαγμα. Αν τα Χριστούγεννα μας θυμίζουν τι έχει αξία και το Νέο Έτος μας δίνει το θάρρος να το υπηρετήσουμε, τότε ο κύκλος του χρόνου δεν κλείνει μάταια.

Γιατί κάθε νέα αρχή, όσο εύθραυστη κι αν είναι, ξεκινά από την ίδια παλιά, διαχρονική επιλογή: να ζήσουμε λίγο πιο ανθρώπινα!