Στη δίνη της κλιματικής κρίσης

Γράφει ο Χρήστος Αλεξανδρής

Κάθε καλοκαίρι το ίδιο σκηνικό. Η χώρα αντιμέτωπη με τη δίνη της κλιματικής κρίσης, των υψηλών θερμοκρασιών, της παρατεταμένης ξηρασίας, των μεγα-πυρκαγιών, θρηνεί ανθρώπινες απώλειες, κατεστραμμένες περιουσίες, χιλιάδες καμένα στρέμματα δασικού πλούτου και μια τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή. Με τους υπουργούς και τους κρατικούς αξιωματούχους να παρατηρούν τα αποκαΐδια και να αναρωτιούνται τι πήγε λάθος και τι καλύτερο θα έπρεπε να είχε γίνει για να μην φτάσουμε στο σημείο να βλέπουμε τη χώρα μας να καίγεται από άκρη σε άκρη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, 830 πυρκαγιές είχαμε μόνο μέσα στον Αύγουστο, ενώ συνολικά σημειώθηκαν 3.083 πυρκαγιές από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.
Και να σκεφτούμε ότι η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ολοκληρωθεί και όπως ανέφερε ο υπουργός «η χώρα βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, καθώς στα τέλη Αυγούστου η ξηρασία είναι πλέον ιδιαίτερα έντονη, η γη έχει «στεγνώσει» και υπάρχει πολύ μεγάλη ποσότητα διαθέσιμης καύσιμης ύλης».
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό πυρκαγιών, ωστόσο, σε σύγκριση με προηγούμενα έτη, καταγράφεται μείωση της τάξης του 20%. Πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι; Σε καμία περίπτωση, γιατί εδώ μιλάμε για καταστροφές.
Χάσαμε ανθρώπους την ώρα του καθήκοντος, οικογένειες είδαν τα σπίτια τους να γίνονται παρανάλωμα του πυρός, περιοχές με φυσικό πλούτο και απίστευτη ομορφιά παραδόθηκαν στις αδηφάγες φλόγες. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου, έχουν καεί περίπου 300.000 στρέμματα, εκ των οποίων περίπου 28.000 στρέμματα είναι δάση, ενώ οι υπόλοιπες εκτάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, καλαμιές, βάλτους και δασικές εκτάσεις με χαμηλή θαμνώδη βλάστηση. Τέσσερις μόνο πυρκαγιές αντιστοιχούν στα 2/3 των συνολικά καμένων εκτάσεων, δηλαδή περίπου σε 200.000 στρέμματα. Και πάνω στα αποκαΐδια της αντιπυρικής περιόδου, η ίδια πάντα συζήτηση. Μήπως πρέπει να πάρουμε περισσότερα αεροπλάνα και πυροσβεστικά οχήματα; Μήπως πρέπει να προσλάβουμε περισσότερους πυροσβέστες μόνιμους και εποχικούς; Μήπως δίνουμε λίγα χρήματα στους Δήμους για την Πολιτική Προστασία;
Το Πυροσβεστικό Σώμα σήμερα διαθέτει περισσότερα από 16.000 στελέχη και μαζί με τους εποχικούς πυροσβέστες, η συνολική δύναμη φτάνει περίπου τα 18.500 άτομα. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για την πρόσληψη επιπλέον 600 στελεχών. Ο αριθμός των εισακτέων στις παραγωγικές σχολές έχει διπλασιαστεί και έχει φτάσει στα 340 άτομα. Συνολικά, όπως ανέφερε ο υπουργός, περίπου 1.100 άτομα εισέρχονται κάθε χρόνο στο Πυροσβεστικό Σώμα.
Για την επάρκεια των μέσων πυρόσβεσης από την υλοποίηση του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» έχουν ήδη παραληφθεί οχήματα, παραλαμβάνονται πλωτά μέσα, ακολουθούν νέα μέσα για το ΕΚΑΒ, καθώς και εναέρια και επίγεια μέσα. Σε σχέση με την προετοιμασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπως είπε ο κ. Τουρνάς, για πρώτη φορά φέτος διατέθηκαν στους Δήμους 50 εκατ. ευρώ, ενώ μέχρι το 2020 το συνολικό ποσό που λάμβαναν όλοι οι Δήμοι ανερχόταν σε 18,5 εκατ. ευρώ. Αφού λοιπόν έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερα μέσα πυρόσβεσης και περισσότερους πυροσβέστες από κάθε άλλη περίοδο και διαθέτουμε και αυξημένες δυνατότητες χρηματοδότησης της Πολιτικής Προστασίας, τι φταίει ή τι δεν κάνουμε καλά και κάθε καλοκαίρι χάνουμε ανθρώπους και περιουσίες;
«Το πρόβλημά μας δεν είναι στην επάρκεια των μέσων, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στο ζήτημα της πρόληψης», ομολογεί ο υπουργός. Και αυτό σημαίνει μεγαλύτερη προετοιμασία πριν φτάσουμε στην καυτή ζώνη του καλοκαιριού με τις υψηλές θερμοκρασίες, τους καύσωνες, την παρατεταμένη ξηρασία και την επίσκεψη των μεγα-πυρκαγιών. Και η καλύτερη προετοιμασία δεν αφορά μόνο το κράτος, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Δεν αφορά μόνο την Πυροσβεστική και τους μηχανισμούς καταστολής. Αφορά την Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, αφορά τους διαχειριστές των Δικτύων Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, αφορά τα Δασαρχεία, τους αγρότες και κτηνοτρόφους, όλους τους πολίτες που έχουν την ευθύνη καθαρισμού των οικοπέδων τους. Με άλλα λόγια, χρειαζόμαστε μια κουλτούρα πρόληψης και σωστής ενημέρωσης των κοινωνιών. Μια άλλη φιλοσοφία προστασίας των δασών μας και των περιουσιών μας.
Όπως δήλωσε ο υπουργός «όλοι οφείλουμε να δείξουμε περισσότερη προσοχή», αλλά και μεγαλύτερη ατομική ευθύνη θα συμπληρώναμε από την πλευρά μας. Δεν πρέπει όμως να παραγνωρίζουμε ότι τη μεγαλύτερη ευθύνη την έχει η Πολιτεία με τους θεσμοθετημένους μηχανισμούς της. Δεν αρκεί να επισημαίνεις στα λόγια την ανάγκη εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών, τόσο ως προς την πρόληψη πυρκαγιών όσο και συνολικότερα ως προς τη διαχείριση φυσικών καταστροφών, πρέπει να το αποδεικνύεις και με συγκεκριμένα έργα και πράξεις ότι πιστεύεις πραγματικά στην πρόληψη που έρχεται μέσα από τη σωστή ενημέρωση των πολιτών.