ΔΙΠΑΕ - Συνέδριο: Πολυγλωσσία και πολιτιστικά δικαιώματα του παιδιού

Στη σημασία και τα πλεονεκτήματα της διγλωσσίας σε ένα παιδί επικεντρώνεται η καθηγήτρια γλωσσολογίας στο πανεπιστήμιο του Βορείου Τέξας Ντίνα Καπετανγιάννη στην εισήγησή της στο 2ο διεθνές συνέδριο «Ο ρόλος της ακαδημαϊκής κοινότητας στην προώθηση των δικαιωμάτων του παιδιού», που διοργανώνεται στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας (ΔΙΠΑΕ).

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η κ. Καπετανγιάννη σημείωσε ότι είναι διαφορετικά τα συναισθήματα που έχουν οι γονείς όταν μεταναστεύουν σε άλλες χώρες σε σχέση με τη γλώσσα που θα μιλάνε τα παιδιά τους. «Είναι ανάλογα με την κατάσταση που επικρατεί στο σπίτι, δηλαδή αν τα παιδιά προέρχονται από ένα οικογενειακό περιβάλλον που η γλώσσα και αυτό που φέρνουν μαζί τους σε μια κοινωνία τα εκτιμούν, θέλουν να τα κρατήσουν και να τα μάθουν στα παιδιά τους. Αν οι γονείς όμως πιστεύουν ότι η δεύτερη γλώσσα θα κρατήσει πίσω τα παιδιά τους από το κοινωνικό, εκπαιδευτικό και εργασιακό περιβάλλον, τότε θα τα αντιμετωπίσουν διαφορετικά».

Επικαλούμενη την προσωπική της εμπειρία, καθώς ζει στις ΗΠΑ τα τελευταία 27 χρόνια, έχει μεγάλη επαφή με την ελληνική διασπορά και έχει διδάξει σε ελληνικά σχολεία σε διάφορες πολιτείες, η κ. Καπετανγιάννη τονίζει ότι κάποιοι γονείς νομίζουν ότι, μαθαίνοντας ελληνικά στο παιδί τους, θα τους κρατήσει πίσω. «Θέλουν να μάθουν αγγλικά για να έχουν πρόσβαση σε όλες τις ευκαιρίες, στην εκπαίδευση και στην εργασία αργότερα. Γι’ αυτό θεωρούν ότι, αν βάλουν ακόμη μια γλώσσα στην εκπαίδευση του παιδιού θα είναι φορτικό και θα χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια και από εκείνους γιατί θα πρέπει να χρησιμοποιούν τη γλώσσα στο σπίτι», λέει.

Για την ίδια, επειδή πολλοί γονείς δεν κατανοούν τη σημασία να είναι ένα παιδί δίγλωσσο ή πολύγλωσσο, θα πρέπει να αναδειχθούν όλα τα πλεονεκτήματα. «Σε αυτά συγκαταλέγονται διαγνωστικές και κοινωνικές ικανότητες καθώς τα παιδιά που μεγαλώνουν με πολλές γλώσσες μιλώντας ή ακούγοντάς τες, ο εγκέφαλός τους αναπτύσσεται με τρόπο που τους επιτρέπει να προσέχουν και να διακρίνουν κάποια πράγματα, τα οποία εφαρμόζουν και στη γλώσσα αλλά και γενικότερα στη ζωή τους και στη γνωστική τους ικανότητα. Δηλαδή, μπορούν να ξεχωρίζουν κάποια πράγματα πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι ένας άνθρωπος που έχει μόνο μία γλώσσα. Κοινωνικά, δε, αναπτύσσονται πολύ διαφορετικά γιατί ζουν σε δυο κόσμους και κουλτούρες και εκτιμούν την πολυπολιτισμικότητα».

Σύμφωνα με την κ. Καπετανγιάννη, η πολυγλωσσία πρέπει να γίνει αποδεκτή και να την αγκαλιάσει το εκπαιδευτικό σύστημα, προφέροντας ευκαιρίες στους ανθρώπους για να μάθουν και να διατηρήσουν τη γλώσσα που φέρνουν μαζί τους. «Θα πρέπει να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι δεν πρέπει να κρύψουν τη γλώσσα τους, ότι είναι αποδεκτή να τη χρησιμοποιήσουν στα σχολεία. Για παράδειγμα, έχουμε στις ΗΠΑ τις cultural days (μέρες πολιτισμού), όπου η κάθε μειονότητα δείχνει τον πολιτισμό και τη γλώσσα της», καταλήγει.

Πολιτιστικά δικαιώματα παιδιών

Στα πολιτιστικά δικαιώματα του παιδιού τα οποία, σε πρώτη προσέγγιση, αφορούν το δικαίωμα στην παιδεία, τον ελεύθερο χρόνο, την πρόσβαση στην τέχνη, αναφέρεται στην ομιλία της στο συνέδριο η Ελένη Τροβά, επίκουρη καθηγήτρια διεθνούς δικαίου πολιτιστικών αγαθών ΔΙΠΑΕ, διευθύντρια Μεταπτυχιακού Προγράμματος Δικαίου Τέχνης και Διαχείρισης Τέχνης. Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στο περιθώριο του συνεδρίου, η κ. Τροβά εξηγεί -μεταξύ άλλων- ότι τα πολιτιστικά δικαιώματα του παιδιού είναι ίσως μια κατηγορία πολύ ευαίσθητων δικαιωμάτων, γιατί έχουν οδηγήσει σε διάφορα ζητήματα.

«Με αφορμή τη λεγόμενη πολιτισμική εξομοίωση που έγινε σε πάρα πολλές χώρες, ο Καναδάς είναι το κλασικό παράδειγμα, όπου τα παιδιά των ιθαγενών κουρεύτηκαν από τα σχολεία και τροποποιήθηκαν πολιτιστικά. Τους έβαλαν άλλα ρούχα, άλλη γλώσσα, σε σημείο που να μιλάμε για πολιτιστική γενοκτονία σε αυτά τα παιδιά, κάτι που παραδέχθηκε και ο Καναδάς και ο Πάπας, λόγω του ότι ήταν θρησκευτικά τα σχολεία».

ΠΗΓΗ:ΑΠΕ