Πρόταση – τελεσίγραφο σε Ισραήλ και Χαμάς για κατάπαυση του πυρός
Γιγαντώνεται η πίεση στον Νετανιάχου για συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και απελευθέρωσης των ομήρων. Την ύστατη πρότασή τους σε Ισραήλ – Χαμάς ετοιμάζουν οι ΗΠΑ.
Στα “σκαριά” η τελική πρόταση των ΗΠΑ για συμφωνία
«Δεν μπορείς να συνεχίζεις επ’ αόριστον αυτές τις διαπραγματεύσεις. Αυτή η διαδικασία πρέπει να τελειώσει κάποια στιγμή», δήλωσε ο ανώτερος αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αίγυπτος και το Κατάρ εργάζονταν πάνω στην τελική πρόταση πριν βρεθούν νεκροί οι έξι όμηροι σε μια σήραγγα κάτω από τη νότια πόλη της Γάζας, τη Ράφα. «Θα εκτροχιάσει αυτό τη συμφωνία; Όχι. Αντίθετα, θα πρέπει να προσθέσει επιπλέον επείγον χαρακτήρα σε αυτή την τελική φάση, στην οποία βρισκόμασταν ήδη».
Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) ανέφεραν ότι οι έξι όμηροι σκοτώθηκαν από τους απαγωγείς τους «λίγο πριν» ανακαλυφθούν. Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν παρόμοια εκτίμηση, πιστεύοντας ότι και οι έξι όμηροι πυροβολήθηκαν στο κεφάλι και εκτελέστηκαν λίγο πριν βρεθούν οι σοροί τους.
Από την άλλη, στέλεχος της Χαμάς, που εκφράστηκε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως τα θύματα «σκοτώθηκαν από πυρά και βομβαρδισμούς της κατοχής» (του Ισραήλ), σημειώνοντας πως και τα έξι θύματα συμπεριλαμβάνονταν «σε κατάλογο ομήρων προς απελευθέρωση» εγκεκριμένο από το παλαιστινιακό κίνημα.
Ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν και οι κορυφαίοι σύμβουλοί του βρίσκονται εδώ και μήνες σε διαβουλεύσεις για να υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, η οποία θα επέτρεπε την απελευθέρωση των υπόλοιπων ζωντανών ομήρων με αντάλλαγμα Παλαιστίνιους κρατούμενους και μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός στη Γάζα. Η προσδοκία τους ήταν ότι αυτό θα έθετε τα θεμέλια για μια μόνιμη λήξη του πολέμου. Αλλά από την πλευρά της Χαμάς – όπως ειπωθηκε τελευταία και δια στόματος του Χαλίλ Αλ Χάγια, κορυφαίου διαπραγματευτή της Χαμάς, διαμηνύει ότι το κίνημα δεν θα δεχθεί καμιά συμφωνία αν δεν προβλέπει την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων από τη Λωρίδα της Γάζας, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων διαδρόμων της Φιλαδέλφειας και Νετσαρίμ — κάτι που έχει μετατραπεί σε μείζον εμπόδιο στις συνομιλίες.
Ο διευθυντής της CIA, Γουίλιαμ Τζ. Μπερνς, ο υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν και ο συντονιστής της Μέσης Ανατολής του Λευκού Οίκου, Μπρετ ΜακΓκέρκ, είναι μεταξύ αυτών που έχουν ταξιδέψει πολλές φορές στην περιοχή και έχουν συνεργαστεί με Καταριανούς και Αιγύπτιους διαπραγματευτές για να βρεθεί μια συμφωνία.
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αντιμετωπίζει την οργή και την αυξανόμενη πίεση από τις οικογένειες των ομήρων, οι οποίες απαιτούν να απευθυνθεί στο έθνος. Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές συμμετείχαν σε διαδηλώσεις σε εθνικό επίπεδο το βράδυ της Κυριακής, και το μεγαλύτερο εργατικό συνδικάτο του Ισραήλ κάλεσε σε γενική απεργία τη Δευτέρα — απειλώντας να παραλύσει τη χώρα μέχρι ο Νετανιάχου να συμφωνήσει με τη Χαμάς για την επιστροφή των υπόλοιπων αιχμαλώτων. Οι οικογένειες των ομήρων κατηγορούν επί μήνες τον Νετανιάχου ότι προτάσσει την πολιτική του επιβίωση και τη νίκη κατά της Χαμάς έναντι μιας συμφωνίας που θα έφερνε τους αγαπημένους τους πίσω στο σπίτι.
Ο Ντένις Ρος, πρώην Αμερικανός απεσταλμένος στο Ισραήλ, δήλωε ότι ο ηγέτης της Χαμάς στη Γάζα, Γεχίγια Σινουάρ, είναι απίθανο να αλλάξει τη θέση του, καθώς κανείς δεν μπορεί να ασκήσει πίεση πάνω του, αλλά μένει να φανεί αν η πίεση μέσα στο Ισραήλ μπορεί να αναγκάσει τον Νετανιάχου να εμπλακεί πιο σοβαρά στις διαπραγματεύσεις.
«Για την ώρα, [ο Σινουάρ] θα περιμένει να δει αν η γενική απεργία στο Ισραήλ θα οδηγήσει σε χαλάρωση των όρων του πρωθυπουργού Νετανιάχου», είπε ο Ρος σε συνέντευξή του. «Η απεργία, η πιθανή μαζική διαμαρτυρία, υποστηρίζουν τις οικογένειες των ομήρων και την άποψή τους ότι η στρατηγική του Νετανιάχου τόσο στις διαπραγματεύσεις όσο και στην αύξηση της πίεσης των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) στη Χαμάς έχει αποτύχει».
Η Χαμάς, σε ανακοίνωσή της, κατηγόρησε τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς για τους θανάτους, προσθέτοντας ότι «αν ο Πρόεδρος Μπάιντεν ανησυχεί για τις ζωές τους, πρέπει να σταματήσει να υποστηρίζει αυτόν τον εχθρό με χρήματα και όπλα και να πιέσει την κατοχή να σταματήσει άμεσα την επιθετικότητά της».
Ο πόλεμος στη Γάζα δοκιμάζει την ενότητα των Δημοκρατικών
Ο πόλεμος Ισραήλ-Γάζας έχει προκαλέσει βαθιές διαιρέσεις μεταξύ των Δημοκρατικών και σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, όταν μαχητές σκότωσαν περίπου 1.200 άτομα και πήραν ομήρους περίπου 250. Η στρατιωτική εκστρατεία αντιποίνων του Ισραήλ έχει σκοτώσει περισσότερους από 40.000 Παλαιστινίους, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, το οποίο δεν διακρίνει μεταξύ αμάχων και μαχητών, αλλά αναφέρει ότι η πλειοψηφία των νεκρών είναι γυναίκες και παιδιά.
Την περασμένη εβδομάδα, Αμερικανοί αξιωματούχοι διαπραγματεύονταν ορισμένες από τις τελευταίες λεπτομέρειες μιας “πρότασης γέφυρας” που παρουσίασαν μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, σε μια προσπάθεια να επιλύσουν τις εναπομείνασες διαφορές.
Οι συζητήσεις της προηγούμενης εβδομάδας επικεντρώθηκαν κυρίως στο ποιοι όμηροι θα ανταλλάσσονταν με συγκεκριμένους Παλαιστίνιους κρατούμενους που κρατούνται στο Ισραήλ, ορισμένοι εκ των οποίων έχουν τεθεί υπό κράτηση χωρίς δίκη, σύμφωνα με έναν από τους ανώτερους αξιωματούχους.
Η πρώτη φάση των ομήρων περιλαμβάνει γυναίκες, ηλικιωμένους, ασθενείς και τραυματίες — μια ομάδα στην οποία συμπεριλαμβανόταν ο Γκόλντμπεργκ-Πολίν, ο 23χρονος Ισραηλινοαμερικανός, οι γονείς του οποίου μίλησαν στο Συνέδριο των Δημοκρατικών τον περασμένο μήνα. Το αριστερό χέρι του Γκόλντμπεργκ-Πολίν αποκόπηκε από χειροβομβίδα κατά τη διάρκεια των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου. Δύο Ισραηλινές, η Καρμέλ Γκατ και η Έντεν Γερουσαλμί, των οποίων οι σοροί βρέθηκαν επίσης από τις IDF το Σάββατο, ήταν επίσης στη λίστα αυτών που θα απελευθερώνονταν στην πρώτη φάση, σύμφωνα με τον ανώτερο αξιωματούχο.
Περιπλέκονται οι διαπραγματεύσεις μετά τον θάνατο των έξι ομήρων
Οι διαπραγματεύσεις έχουν γίνει ακόμα πιο περίπλοκες μετά την επιβεβαίωση του θανάτου των έξι ομήρων, δήλωσαν δύο ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης. Οι επίπονες διαβουλεύσεις για το ποιοι όμηροι θα απελευθερωθούν σε αντάλλαγμα με συγκεκριμένους Παλαιστίνιους κρατούμενους πρέπει τώρα να επαναδιαπραγματευτούν. Ορισμένοι ειδικοί στη Μέση Ανατολή ανέφεραν ότι όσο λιγότεροι ζωντανοί όμηροι υπάρχουν, τόσο μικρότερη θα είναι η πίεση στον Νετανιάχου να καταλήξει σε συμφωνία — Αμερικανοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι ο αριθμός των ζωντανών ομήρων μπορεί να είναι μόνο λίγες δεκάδες.
Ο ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι η απόφαση της Χαμάς να εκτελέσει τους ομήρους ενώ οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη «θέτει υπό αμφισβήτηση» τη σοβαρότητα της Χαμάς στις συνομιλίες. Η Χαμάς έχει αποδειχθεί αδιάλλακτη σε διάφορα σημεία των συνομιλιών, ακόμη και όταν οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν κάνει παραχωρήσεις, σημείωσε ο αξιωματούχος.
«Πέρα από τη ρητορική, ο Νετανιάχου ποτέ δεν έθεσε ως προτεραιότητα την απελευθέρωση των ομήρων. Τώρα, όμως, θα είναι υπό πολύ μεγαλύτερη εσωτερική πίεση να αποδεχθεί μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που θα σώσει τους εναπομείναντες ομήρους», δήλωσε ο Φρανκ Λόουενσταϊν, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών που ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων Ισραηλινών-Παλαιστινίων το 2014. «Και αν περιμένει να τελειώσει αυτή η διαδικασία, με την πάροδο του χρόνου, λιγότεροι ζωντανοί όμηροι θα μπορούσαν να σημαίνουν λιγότερους Παλαιστίνιους κρατούμενους προς απελευθέρωση και μια πιο ευνοϊκή διαπραγματευτική θέση για εκείνον».
Τόσο ο Νετανιάχου όσο και η Χαμάς — ειδικά ο ηγέτης της ομάδας, Σινουάρ — έχουν επιδείξει πείσμα σε διάφορα σημεία όσον αφορά την επίτευξη μιας συμφωνίας. Ο Νετανιάχου έχει δεχθεί έντονη κριτική από το ισραηλινό σύστημα ασφαλείας, πολιτικούς αντιπάλους στο εσωτερικό και τις οικογένειες των ομήρων για την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση μιας συμφωνίας, επιμένοντας τους τελευταίους μήνες σε νέες απαιτήσεις, όπως μια αόριστης διάρκειας στρατιωτική παρουσία του Ισραήλ στους διαδρόμους Φιλαδέλφειας και Νετζαρίμ — δύο στρατηγικές περιοχές που ορίζουν τα σύνορα μεταξύ Αιγύπτου και Γάζας και έναν δρόμο τεσσάρων μιλίων νότια της πόλης της Γάζας που εκτείνεται από ανατολικά προς δυτικά, αντίστοιχα.
«Τα τηλέφωνα των αμερικανών αξιωματούχων θα πάρουν… φωτιά τις επόμενες 48 ώρες για να δουν αν μπορεί ακόμη να επιτευχθεί μια συμφωνία», δήλωσε ένας δεύτερος ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.
Μπάιντεν και Χάρις απέφυγαν να ασκήσουν πίεση στον Νετανιάχου
Στις ώρες μετά την ανακάλυψη των ομήρων το Σαββατοκύριακο, ο Μπάιντεν και η Αντιπρόεδρος Καμάλα Χάρις αποφάσισαν να μην ασκήσουν δημόσια πίεση στον Νετανιάχου για μια συμφωνία, επιλέγοντας αντ’ αυτού να καταδικάσουν απερίφραστα τη Χαμάς για τις ζωές των ομήρων που χάθηκαν, ακόμη και όταν οι Ισραηλινοί επικρίνουν δριμύτατα τον Νετανιάχου. Σε δηλώσεις που εκδόθηκαν αργά το Σάββατο, τόσο ο Μπάιντεν όσο και η Χάρις κατηγόρησαν αποκλειστικά τη Χαμάς και δεν ανέφεραν τον Νετανιάχου.
Η Εϊνάβ Ζανγκάουκερ, της οποίας ο γιος Μάταν πιστεύεται ότι κρατείται από τη Χαμάς στη Γάζα, επέκρινε τον Νετανιάχου, λέγοντας ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει «αποφασίσει να τους θάψει στα ερείπια της πολιτικής του… Τα χέρια του είναι βαμμένα με το αίμα των ομήρων που δολοφονούνται στην αιχμαλωσία».
Ο Υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Γιοάβ Γκαλάντ, ο οποίος έχει αναδειχθεί ως ένας από τους πιο σφοδρούς επικριτές του Νετανιάχου, έχει επίσης υποβαθμίσει τα οφέλη της συνέχισης του πολέμου και της διαπραγμάτευσης για καλύτερους όρους, αντί για την απελευθέρωση των ομήρων.
Αμερικανοεβραϊκές οργανώσεις είναι οργισμένοι ιδιωτικά με τον Νετανιάχου, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν τολμήσει να τον αμφισβητήσουν δημόσια, παρόλο που βλέπουν ότι αυτός υπονομεύει τις πολυάριθμες προσπάθειες των ΗΠΑ για συμφωνία, σύμφωνα με πηγή που μίλησε έχοντας γνώση των συζητήσεων σε διάφορους μεγάλους οργανισμούς. Το άτομο αυτό επεσήμανε τον τόνο της δήλωσης του Μπάιντεν το Σάββατο.
Τι είπαν Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί για τον θάνατο των ομήρων
Επιφανείς Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί χρησιμοποίησαν την είδηση για τη δολοφονία των έξι ομήρων για να ενισχύσουν επιχειρήματα που διατυπώνουν εδώ και μήνες. Οι Ρεπουμπλικανοί υποστήριξαν ότι η ανακάλυψη των σορών υπογραμμίζει γιατί το Ισραήλ πρέπει να συνεχίσει την ευρέως επικριθείσα στρατιωτική εκστρατεία για την καταστροφή της Χαμάς, μια προσπάθεια που έχει καταστρέψει τη Γάζα. Ορισμένοι μάλιστα ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξετάσουν το ενδεχόμενο βομβαρδισμού των πετρελαϊκών πεδίων στο Ιράν, μια πράξη που θα θεωρείτο πράξη πολέμου.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν και το Ισραήλ «πρέπει να θεωρήσουν το Ιράν υπεύθυνο για την τύχη των υπόλοιπων ομήρων και να βάλουν στη λίστα των στόχων τα διυλιστήρια πετρελαίου στο Ιράν αν δεν απελευθερωθούν οι όμηροι», δήλωσε ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ (R-S.C.).
Ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος, εκμεταλλεύτηκε την είδηση για να επικρίνει τον Μπάιντεν και την Χάρις για την αποτυχία τους να καταλήξουν σε μια συμφωνία. Ο Τραμπ έχει εκδώσει αντικρουόμενες δηλώσεις σχετικά με το πώς θα χειριζόταν τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι δεν θα είχε συμβεί υπό την ηγεσία του χωρίς να διευκρινίσει πώς θα το είχε αποτρέψει.
«Η κρίση των ομήρων στο Ισραήλ συμβαίνει μόνο επειδή η “σύντροφος” Καμάλα Χάρις είναι αδύναμη και αναποτελεσματική και δεν έχει ιδέα τι κάνει», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social. «Ο Μπάιντεν απέτυχε, και τώρα περνά την ημέρα του στην παραλία, σχεδιάζοντας και συνωμοτώντας πώς να εξοντώσει τον κάποτε πολιτικό του αντίπαλο, ΕΜΕΝΑ… Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ 7ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΧΕ ΣΥΜΒΕΙ ΑΝ ΗΜΟΥΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ!»
Από την άλλη πλευρά, οι Δημοκρατικοί τόνισαν ότι η είδηση αυξάνει την επείγουσα ανάγκη να επιτευχθεί μια συμφωνία, να τερματιστεί ο πόλεμος και να διοχετευτεί άμεσα η ανθρωπιστική βοήθεια που χρειάζεται απεγνωσμένα ο θύλακας της Γάζας.
«Πρέπει να επιτευχθεί άμεσα μια κατάπαυση του πυρός που θα επιτρέψει την απελευθέρωση όλων των υπόλοιπων ομήρων, τη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και μια μακροπρόθεσμη και παραμελημένη όραση για ειρήνη και σταθερότητα να γίνει πραγματικότητα», ανέφερε ο γερουσιαστής Ντικ Ντάρμπιν (D-Ill.) σε δήλωσή του.