Στην Ιρλανδία ολοκληρώθηκε το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ - Γ. Γεραπετρίτης: «Δεν υπάρχει πιθανότητα να δεχθούμε οποιαδήποτε υποχώρηση σε σχέση με την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»

Το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, η ρωσική απειλή, η στήριξη προς την Ουκρανία, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ενότητας βρέθηκαν στο επίκεντρο του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ολοκληρώθηκε την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου, στην Ιρλανδία.
Η διήμερη συνάντηση των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών, γνωστή ως «Gymnich», πραγματοποιήθηκε στο Wicklow, υπό την ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, με οικοδέσποινα την υπουργό Εξωτερικών και Εμπορίου της Ιρλανδίας, Helen McEntee, και τη συμμετοχή της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας, Kaja Kallas.
Σε αντίθεση με τις τυπικές συνεδριάσεις του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, το Gymnich έχει περισσότερο στρατηγικό και άτυπο χαρακτήρα, επιτρέποντας στους υπουργούς να ανταλλάξουν απόψεις χωρίς να καλούνται να λάβουν δεσμευτικές αποφάσεις. Η φετινή συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, με τη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία να παραμένουν στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Στο επίκεντρο η ρωσική απειλή και το περιστατικό στη Λειψία
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχόλησαν τους υπουργούς ήταν η απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας/Χάλε, την οποία η γερμανική κυβέρνηση έχει αποδώσει σε ενέργειες που συνδέονται με ρωσικές κρατικές υπηρεσίες.
Η υπόθεση προκάλεσε έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς αντιμετωπίστηκε ως μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου υβριδικών ενεργειών εναντίον ευρωπαϊκών υποδομών. 
Η συζήτηση στην Ιρλανδία δεν περιορίστηκε, επομένως, στην ίδια την υπόθεση της Λειψίας. Εντάχθηκε στη γενικότερη συζήτηση για την προστασία των ευρωπαϊκών υποδομών, την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών και την ανάγκη τα κράτη-μέλη να είναι σε θέση να αντιδρούν ταχύτερα σε νέες μορφές επιθετικότητας.
Η ιρλανδική υπουργός Εξωτερικών Helen McEntee είχε υπογραμμίσει ότι η προσπάθεια της Ρωσίας να διχάσει τις ευρωπαϊκές χώρες και να υπονομεύσει τη στήριξη προς την Ουκρανία δεν θα πρέπει να επιτύχει. Το μήνυμα που μεταφέρθηκε από την Ιρλανδία ήταν ότι η ΕΕ θα πρέπει να διατηρήσει την ενότητά της απέναντι στις πιέσεις και στις απόπειρες αποσταθεροποίησης.
Ουκρανία και περαιτέρω πίεση προς τη Ρωσία
Η κατάσταση στην Ουκρανία αποτέλεσε τον δεύτερο βασικό άξονα των συζητήσεων. Οι υπουργοί εξέτασαν τρόπους περαιτέρω στήριξης του Κιέβου, αλλά και την ανάγκη να αυξηθεί η πίεση προς τη Μόσχα μέσω κυρώσεων.
Στο τραπέζι βρέθηκε και η οικονομική στήριξη της Ουκρανίας, ιδιαίτερα ενόψει του χειμώνα, ενώ αρκετά κράτη-μέλη τάχθηκαν υπέρ της επίσπευσης της εκταμίευσης ευρωπαϊκών πόρων στο πλαίσιο του δανείου προς την Ουκρανία.
Παράλληλα, η Kallas αναφέρθηκε στην προετοιμασία νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων. Όπως έγινε γνωστό, περίπου 1.600 πρόσωπα και οντότητες που συνδέονται με το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα βρίσκονται στη διαδικασία αξιολόγησης για πιθανή ένταξη σε μελλοντικές κυρώσεις.
Η συζήτηση ανέδειξε έτσι την πρόθεση αρκετών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να διατηρήσουν υψηλή την πίεση προς τη Ρωσία, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών για τον τρόπο και την ένταση της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ενότητα
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ.
Η Kaja Kallas αναφέρθηκε στην ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να γίνει περισσότερο ευέλικτη και αποτελεσματική, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις απαιτούν, όπως υποστήριξε, ταχύτερες αντιδράσεις. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε το ζήτημα της ομοφωνίας, καθώς 11 κράτη-μέλη έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για τη μετάβαση σε ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία σε ορισμένες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής.
Το ζήτημα παραμένει πολιτικά ευαίσθητο, καθώς η κατάργηση ή ο περιορισμός της ομοφωνίας θα επηρέαζε άμεσα τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ διαμορφώνει την κοινή εξωτερική και αμυντική της πολιτική.
Στο Gymnich, ωστόσο, το θέμα αντιμετωπίστηκε περισσότερο ως στρατηγικός προβληματισμός παρά ως διαδικασία λήψης απόφασης. Η ίδια η φύση της συνάντησης δεν προβλέπει την υιοθέτηση τυπικών αποφάσεων, αλλά τη δημιουργία χώρου για ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων.

Γάζα και σχέσεις με το Ισραήλ
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε επίσης στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα στην κατάσταση στη Γάζα.
Οι υπουργοί εξέτασαν τη στάση της ΕΕ απέναντι στο Ισραήλ και το ενδεχόμενο περαιτέρω ευρωπαϊκών μέτρων ως απάντηση στην κατάσταση στη Γάζα. Η συζήτηση εντάχθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της ΕΕ να διαμορφώσει κοινή θέση για τον πόλεμο και την ανθρωπιστική κρίση, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πιέσεις προς τα ευρωπαϊκά κράτη για πιο ενεργό ρόλο έχουν αυξηθεί.
Παράλληλα, συζητήθηκε η ευρύτερη κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις που μπορεί να έχει για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και σταθερότητα.
Η διευρυμένη συμμετοχή
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του φετινού Gymnich ήταν η παρουσία σημαντικού αριθμού προσκεκλημένων από χώρες εκτός ΕΕ.
Στις συζητήσεις συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ed Miliband, καθώς και υπουργοί Εξωτερικών από την Ουκρανία, τον Καναδά, την Ισλανδία, τη Νορβηγία και την Ελβετία.
Η διευρυμένη σύνθεση υπογράμμισε την προσπάθεια της ΕΕ να ενισχύσει τις σχέσεις της με χώρες που μοιράζονται κοινές ανησυχίες για την ευρωπαϊκή και διεθνή ασφάλεια, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η συνεργασία με εταίρους εκτός ΕΕ αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.

Το μήνυμα από την Ιρλανδία
Με την ολοκλήρωση του Gymnich, το βασικό μήνυμα που προέκυψε ήταν η ανάγκη για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συνοχή απέναντι σε ένα ολοένα πιο σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Η Ρωσία, η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή, οι υβριδικές απειλές, η ασφάλεια των ευρωπαϊκών υποδομών και ο τρόπος λήψης αποφάσεων στην ΕΕ συνδέθηκαν σε μια ευρύτερη συζήτηση για τον ρόλο της Ευρώπης στο διεθνές σύστημα.
Η άτυπη φύση της συνάντησης δεν επέτρεψε τη λήψη τυπικών δεσμευτικών αποφάσεων. Ωστόσο, το Gymnich λειτούργησε ως σημαντικό πολιτικό φόρουμ για την καταγραφή των διαφορετικών θέσεων των κρατών-μελών και την αναζήτηση κοινών σημείων.
Η ολοκλήρωση της συνάντησης στην Ιρλανδία αφήνει πλέον ανοιχτό το επόμενο βήμα: τη μεταφορά των πολιτικών συζητήσεων και των στρατηγικών κατευθύνσεων στις επίσημες διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου θα κριθεί στην πράξη κατά πόσο οι 27 μπορούν να μετατρέψουν την κοινή ανησυχία για την ασφάλεια και τη γεωπολιτική αστάθεια σε συγκεκριμένη και ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική.

Γ. Γεραπετρίτης: «Δεν υπάρχει πιθανότητα να δεχθούμε οποιαδήποτε υποχώρηση σε σχέση με την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»
«Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να δεχθούμε οποιαδήποτε υποχώρηση σε σχέση με την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε δήλωσή του στην ΕΡΤ μετά την ολοκλήρωση του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πραγματοποιήθηκε στην Ιρλανδία.
«Ολοκληρώσαμε το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου αυτού είχα την ευκαιρία να ενημερώσω τους ομολόγους μου σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών και προσέθεσε: «Ιδίως αναφέρθηκα στα ζητήματα που έχουν να κάνουν με παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου».
«Η Ελλάδα στέκεται πάντοτε στο πλευρό του Διεθνούς Δικαίου», τόνισε χαρακτηριστικά. «Στέκεται πάντοτε υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Από την άλλη πλευρά, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να δεχθούμε οποιαδήποτε υποχώρηση σε σχέση με την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
«Εκτιμούμε ότι θα έχουμε την άμεση αλληλεγγύη εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών σε οποιαδήποτε επιθετικότητα», επισήμανε. «Η επιθετικότητα, από όπου και αν προέρχεται, δεν έχει χρώμα. Οφείλει να αντιμετωπίζεται ενιαία και σταθερά», κατέληξε.