Το κρασί αντίδοτο ή' συμπλήρωμα του έρωτος;

Γράφει ο Αθ. Δ. Γκίκας, Μαθηματικός

Όταν βλέπω ανήμερα του Βαλεντίνου να τρέχουν νέοι, μεσόκοποι ν’ αγοράσουν το κόκκινο τριαντάφυλλο για το «πρόσωπο», σκέπτομαι πως οι φανερά ερωτευμένοι είναι ο όχλος της αγάπης. Οι μυστικά ερωτευμένοι είναι η αριστοκρατία της και ας μην προσφέρουν τριαντάφυλλα.
Όσο βαθύτερος είναι ο έρωτας τόσο λιγότερο εκδηλώνεται δημοσίως . η δε ήρεμη τρυφερότητά του τείνει προς την αγάπη, σε αντίθεση με την έκρηξή του που τείνει προς το πάθος.
Όσο περνούν τα χρόνια από τους πρώτους έρωτες ή τις αγάπες, εκείνο που μένει είναι η νοσταλγία, ως γινόμενο της απόστασης, του έρωτα, της αγάπης.
Ας το μαθηματικοποιήσω:
Νοσταλγία = (απόσταση) x (έρωτα) x (αγάπη).
Στα Ομηρικά έπη ο έρωτας έχει την έννοια της επιθυμίας. Στη Θεολογία του Ησιόδου (700 π.Χ.) παρουσιάζεται ως κοσμογονική θεότητα που οδήγησε στη δημιουργία του Σύμπαντος.
Τα επίθετα, με τα οποία στολίζουν τον έρωτα οι πρόγονοί μας, είναι πολλά:
•    Λυσιμελής δηλ. αυτός που σου παραλύει τα μέλη.
•    Πυρίδρομος δηλ. στο διάβα του βάζει φωτιές.
•    Τακερός δηλ. σε κάνει να λιώνεις.
•    Ανίκατος δηλ. ακαταμάχητος.
•    Σχέτλιος δηλ. σκληρός, ανελέητος.
•    Αλγεσίδωρος δηλ. αυτός που σε γεμίζει πόνο.

Πολύ κοντά μας βρίσκεται ο σημαντικότερος τόπος λατρείας του έρωτα. Είναι οι Θεσπιές της Βοιωτίας. Ο Μέγας Πλάτων σκιαγραφεί μια κλίμακα ερωτικής ανάβασης:
•    Πρώτο σκαλί η έλξη προς το ωραίο σώμα.
•    Δεύτερο σκαλί η έλξη προς όλα τα ωραία σώματα.
•    Τρίτο σκαλί η έλξη προς τις ωραίες ψυχές.
•    Τέταρτο σκαλί η έλξη προς τις ωραίες μαθήσεις.
•    Πέμπτο σκαλί η αέναη έλξη του ιδεατώς ωραίου.

Ας δούμε τι έλεγε η Σαπφώ από τη Λέσβο.
«…ως γαρ σε ίδω βρόχε ως με φώναις ουδ’ εν ετ’ είκει»

Και σε απόδοση από τον Οδ. Ελύτη.
«…γιατί μόλις πάω να σε κοιτάξω νιώθω ξάφνου πως μου κόβεται η μιλιά»

Και για να μην αφήσω στο παράπονο τον τραγουδιστή λαό μας, σας δίνω ένα δείγμα της ευαισθησίας του.
«…ποιόνε βαρούνε μαχαιριές και αίμα δε σταλάζει; Τίνος αγάπη παίρνουνε και δεν αναστενάζει;»
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να ραγίσει μια καρδιά. Η ιστορία είναι γεμάτη με καρδιές ραγισμένες από αγάπη. Όμως αυτό που αληθινά συντρίβει μια καρδιά είναι να χάσει το όνειρό της. Είναι καλύτερα να βλέπεις αστέρια στον ουρανό παρά λάσπες στους δρόμους !
Στις ερωτικές απογοητεύσεις έρχεται ως αντίδοτο του «Βάκχου το ζωηρόν πόμα» δηλ. το κρασί.
«Παραπονιέσαι ότι έγινα μπεκρής και ας φταις εσύ που έχω πιάσει το ποτήρι …».
ή
«Σαν το κρασί δεν είσαι σύ ότι κι αν λένε δεν έχει μάτια το κρασί να ψευτοκλαίνε …»
δηλ. κατά τον τροβαδούρο το κρασί είναι ένας σταθερός σύντροφος και ειλικρινής !
Από πολύ παλιά γράφτηκαν σελίδες για τη σχέση κρασιού – έρωτα.
Στον 5ο τόμο της Παλατινής Ανθολογίαςi υπάρχει μια προτροπή κάποιου Ασκληπιάδη προς τον εαυτό του να πίνει, γιατί δεν είναι το μόνο θύμα της Κυπρίας Αφροδίτης (του έρωτα).
Απολαύστε μια πρόχειρη μετάφραση πίνοντας «κύπελλον οίνου μελιηδέος».

«Πίνε Ασκληπιάδη, γιατί αυτά τα δάκρυα; Γιατί υποφέρεις; Δεν κατέστρεψε εσένα μόνο η κακή Κυπρία (Αφροδίτη), ούτε σε σένα μόνο έριξε τόξα και βέλη ο πικρός έρωτας.
Ας πίνουμε, γιατί ο έρωτας δεν είναι τίποτα . ύστερα από λίγο χρόνο, ανόητε, θ’ αναπαυθούμε τη μακρά νύχτα»

Λάτρης του οίνου ήταν και ο μέγιστος των τραγικών Αισχύλος, ο οποίος αναθέρμαινε τις δυνάμεις του με κρασί:
«Αισχύλος τας τραγωδίας εν οίνω γράφειν,
εξορώντα και αναθερμαίνοντα την ψυχήν»

Ως μαθητικός που υπηρέτησε με συνέπεια και την Αστρονομία στο Πανητάριο Αθηνών δεν πρέπει να παραλείψω και τις απόψεις ενός σπουδαίου Πέρση μαθηματικού – αστρονόμου και ποιητή, του Ομάρ Καγιάμ (1015-1100 μ.Χ.) που στα περίφημα τετράστιχά του, τα ρουμπαγιάτ, εξυμνεί το κρασί.
«Αχάραγα στο καπηλειό φωνές μας αγουροξυπνήσαν:
Έ παραγιοί ακαμάτηδες, στα σβέλτα σηκωθήτε πάνω !
Με το καθημερινό μας μερτικό τις κούπες ξεχειλίστε,
Πριν της ζωής μας για τα καλά το δυνατό κρασί τελειώσει»

Ακόμα βάζει σε δεύτερη μοίρα την παραδοσιακή προσευχή των Μουσουλμάνων, δίνοντας προτεραιότητα στο κρασί:
«Τ’ αυτιά μου πηρ’ ο πετεινός, και πρωινό πιοτό γυρεύει
Και να ‘μαστε στο μαγαζί στου ταβερνιάρη μαζεμένοι
τι λές; Για προσευχή ’ναι ώρα; Τσιμουδιά κυρ-ταβερνιάρη
Αψήφα το παλιό συνήθειο. Έλα τσούγκρισε μαζί μας»

Δεν παραλείπει, ο Καγιάμ, να συνδέσει το κρασί με τον έρωτα και το πήλινο κρασοκάνατο με τον θλιμμένο εραστή.
«Θλιμμένος εραστής αυτό το πήλινο ποτήρι θα ’ταν .
Ονειροκυνηγός καθώς και γω, εδώ και τόσα χρόνια.
Και τούτο το χερούλι που ’χει στο λαιμό του θα ’ταν
μπράτσο σ’ αγαπημένου κοριτσιού λαιμό τριγύρω περασμένο»

Δεν είναι μόνο το κρασί αντίδοτο του έρωτα, αλλά και ο χρόνος. Μπορεί να μην αντιλαμβάνεσαι πόσο γρήγορα περνάει ο χρόνος με τον έρωτα, αλλά και ο έρωτας περνά με το χρόνο!!!


i     Η Παλατινή Ανθολογία και κατ’ άλλους Παλατίνη, πήρε το τίτλο της από το χειρόγραφο της Παλατινής βιβλιοθήκης της Χαϊδελβέργης, το γνωστό Palatinus 23 που περιέχει κύρια τις ανθολογίες του Κεφαλά (10ος μ.Χ. αιών) και του Μάξιμου Πλανούδη (14ος μ.Χ. αιών) κι άλλων.
    Δεν πρόκειται για συλλογή ενός ανθρώπου και σε μια συγκεκριμένη εποχή αλλά για συνένωση πολλών συλλογών. Μια συλλογή αποδίδεται στον Σιμωνίδη τον Κείο, άλλη στον Ασκληπιάδη του κειμένου, άλλη στο Μελέαγρο από τη Γάδαρα (1ος π.Χ. αιών). 3.700 επιγράμματα (27.000 στίχους) διέσωσε η ελληνική αυτή ανθολογία ποιητών, των οποίων η ύπαρξη θα ήταν άγνωστη, αν δεν υπήρχε η Παλατινή Ανθολογία.
    Στους στίχους της βρίσκει κανείς ποικιλία μορφών και εκφράσεων. Από την ειρωνική διάθεση, μιας πάει στις πολιτικές τοποθετήσεις και από την ερωτική διάσταση στην ανθρώπινη σχέση και την κοινωνική αξιολόγηση προσώπων και γεγονότων.
    Δεν λείπουν από μέσα και τα αριθμητικά προβλήματα.