ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ - ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ: ΝΕΟΧΩΡΙ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ, Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Γράφει ο Ηλίας Σπυρόπουλος
Συνταξιούχος Εκπαιδευτικός


Η εκκλησία μας ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ, κτίστηκε το έτος 1875 στη θέση παλαιάς μικρής εκκλησίας, όπου ήταν τότε και το νεκροταφείο. Είναι τρίκλιτη, βασιλική με πανύψηλο καρυδένιο τέμπλο και με δάπεδο από τετραγωνισμένες πέτρες. Τα τρία κλίτη χωρίζονται από δυο κιονοστιχίες. Οι 8 κίονες (στύλοι), 4+4 είναι εσωτερικά λιθόκτιστοι, στρογγυλοί, σοβατισμένοι με γύψο και με κιονόκρανα κορινθιακού ρυθμού και άλλοι ακόμα τέσσερες 2 + 2 προς την πλευρά του Αγίου Βήματος από το ένα μέρος και το γυναικωνίτη από το άλλο. Τους κίονες ενώνουν συμμετρικά τόξα.

Στην οροφή οι σανίδες και στα τρία κλίτη είναι βαμμένες και διακοσμημένες με πολύχρωμα ζωγραφιστά ανθέμια (λουλούδια) από βορειοελλαδίτικη τεχνοτροπία.

Οι τρεις είσοδοι του Ναού έγιναν από σκαλιστή πέτρα με αψίδες καθώς και η αχιβάδα (ανατολική κόγχη).

Την εκκλησία έκτισαν μαστόροι Τσουμερκιώτες με εράνους των χωριανών και ιδιαίτερα από τους Κωνσταντινουπολίτες χωριανούς.

Το επιβλητικό τέμπλο είναι σκαλισμένο σε σχήμα αμπέλου, η οποία είναι το κύριο διακοσμητικό του στοιχείο. 

Με ξεχωριστή τέχνη είναι καμωμένα και τα δυο προσκυνητάρια, το κεντρικό της «Γλυκοφιλούσας» καθώς και ο δεσποτικός θρόνος.

Έργα του Κρητικού ξυλογλύπτη Μαραγκουδάκη, όπως μας λέει η παράδοση, ο οποίος με περίσσεια τέχνη έκανε τα ξυλόγλυπτα συμμετρικά, σκαλιστά με φύλλα, λουλούδια και περιστέρια.

Στο Τέμπλο ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικονογράφησή του, με ολόσωμες εικόνες στο χαμηλό διάζωμα και με πολλές μικρές στο δεύτερο διάζωμα και άλλες ακόμα πιο ψηλά όπως ο Σταυρός, σκηνή Πάθους, Αγία Γραφή και οι Πλάκες της Διαθήκης. Όλες αυτές οι εικόνες είναι φιλοτεχνημένες από το Νεχωρίτη ζωγράφο παπα-Νικόλα Σαρρή ο οποίος και τις υπογράφει, αλλά αναγράφει και ονόματα δωρητών και δεήσεις αυτών και μπορεί ο καθένας να τις διαβάσει διότι φαίνονται ευκρινώς. Όλες οι εικόνες του παπα-Σαρρή χρονολογούνται μετά το χτίσιμο της εκκλησίας (1875) και έγιναν αμέσως μετά όπως και το Τέμπλο για να καλυφθούν οι ανάγκες του ναού και να γίνει διακόσμηση αυτού.

Πολυσέβαστη από τους Νεχωρίτες είναι η εικόνα της Γλυκοφιλούσας με επάργυρη διακόσμηση, που αφήνει να φαίνεται μόνο το πρόσωπο της Παναγίας που δεξιοκρατεί σφιχτά το θείο βρέφος.

Και άλλες πολλές παλιές εικόνες φυλάσσονται στη νότια και βόρεια πλευρά του Ναού πάνω από τα στασίδια επωνύμων αλλά και αγνώστων αγιογράφων. Σε πολλές απ’ αυτές γράφονται χρονολογία, ονόματα αφιερωτών και δεήσεις αυτών για ατομική και οικογενειακή ευτυχία από τη Θεία Χάρι.

Στην ωραιότατη εικόνα της σκηνής της ΚΟΙΜΗΣΗΣ στο κεντρικό εικονοστάσι, που προέρχεται από τον παλιό ναό διαβάζουμε: «Δέησις του δούλου του θεού Γρηγορίου ιερέως 1838».

Ο κύριος συντελεστής της αγιογράφησης του Ναού είναι ο παπα-Σαρρής και όλες οι εικόνες του συγκροτούνται από νεοβυζαντινά χαρακτηριστικά στοιχεία.

Ίσως πήρε μαθήματα στην Κωνσταντινούπολη όπου διέμενε τα νεανικά του χρόνια.

Και όλες οι εικόνες του ξεχωρίζουν για τη λεπτή επεξεργασία, τα χαρακτηριστικά ανθρώπινα και ήρεμα, με διάχυτη καλοσύνη.

Είναι κατασκευασμένες από στέρεα υλικά (αδιάσταλτο ξύλο με επίστρωση καναβάτσου και παχύ υπόστρωμα χρώματος). Του οφείλουμε χάριτας και ευχόμαστε μνήμη αιώνια για τη μεγάλη του προσφορά στον Ιερό Ναό μας, που σήμερα μας αγκαλιάζει και μας σκεπάζει ευλαβικά όπως και τις προηγούμενες γενεές.

Οι σημερινοί Νεχωρίτες ευγνωμονούμε και τιμούμε τους προγόνους μας, που κατέλιπαν τον περίλαμπρο και πάνσεπτο ΝΑΟ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ.


Η φωτογραφία της εκκλησίας είναι από την ιστοσελίδα του Συλλόγου Νεοχωριτών Κοινότητας Νεοχωρίου neohori.weebly.com