ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ: ΟΙ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: Μάντης Μεγιστίας ο Ακαρνάνας: Ο άγνωστος ήρωας των Θερμοπυλών (480 π.Χ.)

Γράφει ο Νίκος Ταξιάρχη και Γεωργίας Δαβανέλλος.

Η Μάχη των Θερμοπυλών είναι μια από τις πιο διάσημες μάχες όλων των εποχών. Ο συμβολισμός της μάχης είναι προφανής και έχουν γραφεί εκατομμύρια λέξεις γι’ αυτήν. Σε πλήθος εκπαιδευτικών ιδρυμάτων η συγκεκριμένη αναμέτρηση διδάσκεται και θα διδάσκεται διαρκώς. Η μορφή του βασιλιά της Σπάρτης Λεωνίδα έχει αναχθεί σε παγκόσμιο σύμβολο ανδρείας και γενναιότητας, όπως και αυτή του Εφιάλτη σε αιώνιο σύμβολο προδοσίας. Στην περίφημη μάχη, όπου διακρίθηκε η ελληνική ανδρεία υπάρχει και μια μικρή λεπτομέρεια  που χρειάζεται να τονισθεί  η αξία της, ως ένας ελάχιστος φόρος τιμήςστο πρόσωπο και στην πράξη του…
Λίγοι Έλληνες γνωρίζουν τον Δημόφιλο βασιλιά των Θεσπιών, ο οποίος δεν δέχθηκε να αποχωρήσει από το στενό των Θερμοπυλών, όπως έκαναν οι άλλοι Έλληνες κι έπεσε μαζί με τους εφτακοσίους άνδρες του, πολεμώντας τους Πέρσες.  Αν λίγοι είναι εκείνοι που γνωρίζουν το Δημόφιλο, ελάχιστοι είναι οι Έλληνες που ξέρουν το μάντη Μεγιστία, τον Ακαρνάνα  και τη συμμετοχή του στη Μάχη των Θερμοπυλών. Ο Μεγιστίας ακολούθησε το εκστρατευτικό σώμα των Ελλήνων οικειοθελώς, αφού στην Τραχίνα (περιοχή της Φθιώτιδας) όπου συγκεντρώθηκαν οι ελληνικές δυνάμεις δεν υπήρχαν Ακαρνάνες.  Βέβαια, οι Ακαρνάνες συμμετέχουν στον κοινό αγώνα εναντίον των Περσών με στρατιωτικό σώμα και στις Πλαταιές πολεμούν με γενναιότητα.
Ο Μεγιστίας ως μάντης και οιωνοσκόπος από το λαμπρό γένος των μάντεων, το γένος των Μελαμποδιδών, με γενάρχη τον Μελάμποδα και ενδόξους προγόνους τον Αμφιάραο και τον Αμφίλοχο. Ο Μεγιστίας ως μάντης διείδε το τέλος των Ελλήνων στις Θερμοπύλες, προτού εμφανισθεί ο Εφιάλτης και προδώσει. Ο Ηρόδοτος δεν αφήνει καμνιά αμφισβήτηση:
« Στους Έλληνες δε, οι οποίοι βρίσκονταν στις θερμοπύλες, πρώτα-πρώτα ο μάντης Μεγιστίας, αφού εξέτασε τα σπλάχνα των σφαγίων, προείπε τον θάνατο, ο οποίος τους περίμενε την αυγή…»
Ο Μεγιστίας έμεινε πιστός φύλακας της ελευθερίας των Ελλήνων. Ότίν διαφαινόταν ότι το τέλος των υπερασπιστών ήταν κοντά και οι Πέρσες θα καταλάμβαναν το στενό, ο μάντης αρνήθηκε να εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης και τους συντρόφους του, αν και είχε προβλέψει την επικράτηση των Περσών. Δεν έκανε πίσω και το μόνο που ζήτησε ήταν να φύγει από τις Θερμοπύλες ο γιός του, το μοναχοπαίδι του. 
Η αναφορά στο μάντη γίνεται και από το γνωστό επίγραμμα του Σιμωνίδη:
«μνήμα τόδε κλεινοίο Μεγιστία, ον ποτέ Μήδοι
Σπερχειόν ποταμόν κείναν αμειψάμενοι,
μάντιος, ος τότε Κήρας επερχομένας σάφα ειδώς
ουκ έτλη Σπάρτης ηγεμόνας προλιπείν».
Παρ. 7,677
(Αυτός είναι ο τάφος του δοξασμένου Μεγιστία, που κάποτε τον σκότωσαν οι Μήδοι, όταν πέρασαν τον Σπερχειό, του μάντη, που ενώ γνώριζε καλά πως πλησίασε ο θάνατος, δεν δέχθηκε να εγκαταλείψει το βασιλιά της Σπάρτης)
ΗΡΟΔΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ζ, Πολύμνια.

Έμεινε, λοιπόν, ο μάντης δίκαιος και γενναίος μην εγκαταλείποντας πατρίδα και συντρόφους. Εκεί στις Θερμοπύλες βρήκε τον θάνατο την Τρίτη μέρα μαζί με τους Σπαρτιάτες του Λεωνίδα και τους Θεσπιείς του Δημοφίλου.
Σήμερα το όνομα του μάντη έχει περάσει στην ιστορική και εκπαιδευτική αφάνεια και δεν γίνεται λόγος γι’ αυτόν. Ούτε η ελληνική πολιτεία έχει τιμήσει την παρουσία του στη μάχη των Θερμοπυλών κάνοντας μια αναφορά στα σχολικά βιβλία της ιστορίας, ως αναγνώριση ενός Έλληνα που δεν εγκατέλειψε την υπεράσπιση της πατρίδας και θυσιάστηκε γι’ αυτήν. Βέβαια ούτε εμείς, οι συμπατριώτες του Ακαρνάνες, έχουμε κάνει κάποιες κινήσεις για να τιμήσουμε τον ηρωισμό του Μεγιστία. Η χειρότερη τιμωρία για έναν ήρωα είναι η λησμονιά, γι’ αυτό έγραψα αυτές τις λίγες λέξεις για να τιμήσω τη μνήμη και τη θυσία του.
Χριστόφορος Τριάντης.

(Αναδημοσίευση  άρθρου 
από το ΞΗΡΟΜΕΡΟNEWS) 
«Φθιωτικός Λόγος»  
Λογοτεχνία-Ιστορία-Λαογραφια-Τέχνες.
Τόμος 29ος -30ος.