ΟΙ ΦΘΙΩΤΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥΣ

Γράφει
ο Θανάσης Ν. Καραγιάννης

Αριθ. 3

ΑΘΑΝ. Γ. ΚΑΡΑΠΕΤΣΑΣ

ΣΤΥΛΙΔΑ. ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ (2 τόμοι)

Εκδόσεις ΜΠΑΤΣΙΟΥΛΑΣ, Αθήνα Α΄ τόμος, 2018, Β΄ τόμος, 2025,

σχ. 24 Χ 16,5 εκατ., σ.σ.: 488+476=964

Ο Αθανάσιος Γ. Καραπέτσας γεννήθηκε στη Στυλίδα, στο επείνιο της Λαμίας. Είναι πτυχιούχος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Λαμίας, του Πάντειου Πανεπιστημίου και του Παιδαγωγικού Τμήματος Δασκάλων του Ε.Κ.Π.Α. Σήμερα είναι συνταξιούχος και ζει στη Θήβα. Συνεχίζει να μελετά, να ερευνά, να στοχάζεται και να δημοσιεύει κείμενά του στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο της Βοιωτίας. Είναι πολυγραφότατος. Έχει εκδώσει τα εξής βιβλία: Όνειρα Ελπίδας, ποιητική συλλογή, Θήβα 2002, Τάκης Λάππας, ο άνθρωπος που μας έμαθε τη γλώσσα του ’21, Εκδ. ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, Αθήνα 2002, Το μοναστήρι της Ευαγγελίστριας στις πλαγιές του Ελικώνα, Εκδ. ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ, Αθήνα 2004, Η Γερόντισσα της Ευαγγελίστριας, Ανθούσα, Εκδ. ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ, Αθήνα 2005, Ιερός Λόχος Θηβών 1878, Εκδ. ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, Αθήνα 2006, Η Μεταρρύθμιση του 1899. Μια χαμένη σελίδα στην ιστορία της εκπαίδευσης, Εκδ. ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, Αθήνα 2007, Τα πέταλα της λήθης, Εκδ. ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, Αθήνα 2008, Σπύρος Ματσούκας, ο βάρδος της λευτεριάς, Εκδ. ΜΠΑΤΣΙΟΥΛΑΣ, Αθήνα 2009, Θύμιος Δάλκας, Ο δάσκαλος,  ο ιστορικός, Έκδοση του Μορφωτικού Συλλόγου Λεβαδείας, Λεβάδεια 2010, Η Παναγιά του Ελικώνα, Εκδ. ΜΑΪΣΤΡΟΣ, Αθήνα 2011, Συλλογή, Εκδ. MOMENTUM, 2012, Ο παπα-Μελέτης Θανάσου, 45 χρόνια διακονίας, Θήβα 2012, Στα μονοπάτια της αγάπης του Θεού, Εκδ. ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ, 2013, Σαν παραμύθι σαν αλήθεια, Αθήνα 2013, Ο νέος Ιερός Λόχος της Θήβας, Εκδ. Ν. & Σ. ΜΠΑΤΣΙΟΥΛΑΣ, Αθήνα 2014, Ο διχασμός του ’18, Τα Λαμιακά και τα Θηβαϊκά, Εκδ. Ν. & Σ. ΜΠΑΤΣΙΟΥΛΑΣ, Αθήνα 2015, Βοιωτικά, , Εκδ. Ν. & Σ. ΜΠΑΤΣΙΟΥΛΑΣ, Αθήνα 2016, Του εγκλεισμού, Εκδ. ΜΠΑΤΣΙΟΥΛΑΣ, Αθήνα 2020,  1821. Θηβαίοι που ξεχώρισαν, τόμος Α΄, Έκδοση Φροντιστηρίου Θηβαϊκής Αρχαιογνωσίας, 2024. 

Όπως συμπεραίνω, πρόκειται για έναν συγγραφέα που θεματολογικά κινείται μεταξύ μελετών με ιστορικό περιεχόμενο και με εκκλησιαστικά-θρησκευτικά ζητήματα, χωρίς να παραλείπει να εκδίδει και ποιητικές συλλογές, οι οποίες αποτελούν ξεχείλισμα της ευαισθησίας του.

Τον γνώρισα το 1998-1999, οπότε συνυπηρετήσαμε στη Θήβα ως εκπαιδευτικοί Π.Ε. Ωραίος άνθρωπος, ευγενικός, ομιλητικός, καλός παιδαγωγός, δραστήριος, πνευματώδης.

Έκτοτε, παρακολουθώ, όσο μπορώ, με ενδιαφέρον τη συγγραφική του δραστηριότητα.

Το δίτομο, το οποίο παρουσιάζω στο παρόν φύλλο της εφημερίδας μας, είναι ένας ερευνητικός, μελετητικός και συγγραφικός άθλος του Θανάση Καραπέτσα. Αναφέρεται στη γενέτειρά του, Στυλίδα και διεξάγει ιστορικές διαδρομές σε εγγύς περιοχές της Ανατολικής Φθιώτιδας.

Ο Α΄ τόμος κυκλοφόρησε το 2018 και ο Β΄ τόμος επτά χρόνια αργότερα, το 2025.

Σας δίνω τους τίτλους των κεφαλαίων των δύο τόμων, ώστε να αντιληφθείτε τη θεματολογία τους:

Α΄ τόμος: «Στυλίδα: Καταφύγιο αγωνιστών» (σ. 15-111), «Ληστές και ληστεία στη Στυλίδα» (σ. 112-211), «Το λιμάνι της Στυλίδας»(σ. 212-296), «Ο δρόμος Στυλίδας-Λαμίας» (σ. 297-314), «Αγροτικές καλλιέργειες. Μαλλιακός κόλπος» (σ. 315-342), «Εμποροβιομηχανικές δραστηριότητες. Αφοί Κ. Αγαθοκλή» (σ. 343-399), «Θεσσαλική Επανάσταση 1878. Δημ. Τερτίπης» (σ. 400-433), «Ο πόλεμος του 1897» (σ. 434-462), «Η δίκη του λοχαγού Πέτρου Πετρίδη» (σ. 463-471), «Η Στυλίδα λίγο μετά την αυγή του 20ού αιώνα» (σ. 472-481).   

Β΄ τόμος: «Διχασμός – Σύλλογος επιστράτων» (σ. 17-41), «Εκστρατεία στην Ουκρανία» (σ. 42-43), «Διακριθέντες Στυλιδιώτες στα πεδία των μαχών» (σ. 44-46), «Μικρασιατική καταστροφή» (σ. 47-52), «Κατάλογος των εκτελεσθέντων και συμμετασχόντων Στυλιδιωτών αξιωματικών στους πολέμους 1897-1923» (σ. 53-66), «Οι πρόσφυγες» (σ. 67-78), «Ηλεκτρική Εταιρεία Στυλίδος» (σ. 79-94), «Η Εκπαίδευση στη Στυλίδα» (σ. 95-137), «Το Ελληνικό Σχολείο Στυλίδας» (σ. 138-188), «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση» (σ. 189-206), «Οι Δήμαρχοι της Στυλίδας» (σ. 207-467).

Στο ογκώδες αυτό δίτομο εξετάζονται ιστορικά πολλά και διάφορα θέματα εθνικοτοπικού χαρακτήρα, τα οποία διατρέχουν τα 200 τελευταία χρόνια μέχρι σήμερα. Ο συναισθηματισμός του ξεχειλίζει ενίοτε, με αποτέλεσμα να αναφέρεται, με δημοσιογραφική γλώσσα και ύφος, σε προσωπικό επίπεδο, κυρίως για δημάρχους της Στυλίδας των τελευταίων χρόνων. Αυτό δείχνει ότι ο ιστορικός επιθυμεί σε κάποιες ελάχιστες, έστω, παραγράφους να εκφραστεί συναισθηματικά και ίσως υποκειμενικά, μην τηρώντας την επιβαλλόμενη επιστημονικά ιστορική «ψυχρή» δεοντολογία.

Τα κείμενά του σε όλο το βιβλίο χαρακτηρίζονται για την ιστορική αντικειμενικότητά τους, όσο αυτό είναι εφικτό, αφού πάντοτε ο κάθε ιστορικός, ως άνθρωπος και ως πολίτης, «χρωματίζει» τα κείμενά του και με υποκειμενικές απόψεις και σαφώς εξαιτίας της ιδεολογίας του. Δεν επιθυμώ να αναφερθώ εκτενώς επάνω σε αυτό το ζήτημα, παρά μόνο αναφέροντας ότι ο συγγραφέας αντιπαρέρχεται σημαντικά ιστορικά στοιχεία, που αφορούν τους Στυλιδιώτες και τη Στυλίδα, χωρίς καν μια στοιχειώδη αναφορά σε αυτά: Δικτατορία Μεταξά, Εθνική Αντίσταση (ΕΑΜ., ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ και σε άλλες Αντιστασιακές Οργανώσεις), Εμφύλιος Πόλεμος, Μεταπολεμική Περίοδο, Δικτατορία των Συνταγματαρχών, Μεταπολίτευση. Αντιλαμβάνομαι τους λόγους που είχε γι’ αυτές τις παραλείψεις του (ίσως να υπολόγισε ότι απαιτούνταν ένας τόμος επιπλέον) και σέβομαι τις επιλογές του, ως προς το περιεχόμενο του βιβλίου του. Οι αναφορές του στην Εκστρατεία στην Ουκρανία, στην Παιδούπολη «Άγιος Ελευθέριος» και στη βασίλισσα Φρειδερίκη είναι ενδεικτικές. 

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί στην έρευνα και μελέτη του περισσότερα από 100 βιβλία και δημοσιεύματα σε 17 περιοδικά και 70 εφημερίδες. Προσωπικά, πιστεύω ότι σε τέτοιου περιεχομένου αξιόλογα ιστορικά βιβλία, όπως είναι το παρόν δίτομο, θα πρέπει να υπάρχει μεγαλύτερη βιβλιογραφία, με διαφορετικές ιδεολογικές απόψεις των συγγραφέων, οι οποίες να αποδεικνύονται βέβαια με ιστορικά τεκμήρια και να μελετιούνται κριτικά και διαλεκτικά από κάθε ιστορικό ερευνητή και μελετητή.  

Στον πρόλογό του εκφράζεται με λυρισμό, ευαισθησία, ποιητική διάθεση και νοσταλγία για τη γενέθλια γη, τη Στυλίδα. Γράφει μεταξύ άλλων τα εξής: «[…] Το να γράφεις για την πατρίδα σου είναι σα να θέλεις να ξαναπερπατήσεις στους δρόμους της νιότης σου. Τότε, που μόνο με την ελπίδα συντροφιά ξεχύνεσαι στο άγνωστο και στ’ ασύνορο να κατακτήσεις το άπιαστο της ορμής. […] Τούτες οι γραμμές που ακολουθούν είναι μια μηδαμινή ανταπόδοση, ένα ταπεινό ευχαριστώ σ’ όσα κρυφά και φανερά μάς πρόσφερε τούτη η γωνιά γης, που λούζεται την αιωνιότητα ακουμπώντας την πλάτη της στην Όθρυ και τη ματιά στον Καλλίδρομο και ταξιδεύει στ’ ονείρου τον φλοίσβο τραγουδώντας τα μύθια της ζωής. […] ένα βιβλίο που αναπαριστά τον ιστορικό βίο της (Στυλίδας), ξεκινώντας αμέσως μετά τα ένδοξα χρόνια της Επανάστασης και φτάνει ως τις μέρες μας. Διατρέχουμε συνομιλώντας τ’ απόκρυφα και τα μυστικά της κοντά δυο αιώνες επιχειρώντας ν’ αναστήσουμε τη μορφή της που χτίστηκε απ’ τις ζωές των δικών μας προγόνων. Κι όλα αυτά αποτελούν μια βαθιά δεξαμενή ακριβών δεδομένων που μπορούν ν’ αποτελέσουν το σκαλοπάτι ή αφετηρία μεγαλύτερης έρευνας και μελέτης ώστε να φωτιστούν τ’ απολησμονημένα απόσκια του περάσματός της. […]»  

Η δουλειά του φίλου μου Αθανασίου Γ. Καραπέτσα είναι αξιόλογη και εύχομαι να βρεθούν μιμητές του και συνεχιστές της έρευνάς του. Μας ζητάει να τον κρίνουμε «επιεικώς για τις αδυναμίες και παραλείψεις» του. Ασφαλώς πρέπει να τον κρίνει τοιουτοτρόπως κάθε καλοπροαίρετος αναγνώστης, ο οποίος όμως συγχρόνως πρέπει να κατανοήσει τον κόπο και τον πόνο του μελετητή/ερευνητή συγγραφέα του δίτομου αυτού έργου, τα ξενύχτια, το άγχος, τα ταξίδια, τα έξοδά του. Τιτάνιος ο αγώνας του!

Τον συγχαίρω και του εύχομαι ολόψυχα να συνεχίσει το συγγραφικό του έργο, με το ίδιο πάθος, διότι πολλά έχει να  προσφέρει ακόμη στη Φθιωτική και στη Βοιωτική Γραμματεία και όχι μόνο!

Η εκδοτική δουλειά είναι αξιόλογη και αξίζει αυτό το δίτομο να μπει σε οικογενειακές, δημοτικές, δημόσιες και σχολικές βιβλιοθήκες.