Δημ. Κουτσούμπας: «Η ερευνητική δουλειά του Δημητρίου Νάτσιου πρέπει να αγκαλιαστεί από πολλούς νέους ερευνητές»

Παρουσία του Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη (3/6) στο Δημοτικό Θέατρο Λαμίας, η μεγάλη πολιτική εκδήλωση που διοργάνωσε η ΤΟ Φθιώτιδας του ΚΚΕ, για την παρουσίαση της έκδοσης της αρχειακής έρευνας του φιλόλογου και πρώην προϊσταμένου των Γενικών Αρχείων του Κράτους Φθιώτιδας, Δημητρίου Θ. Νάτσιου, με τίτλο «Το Έκτακτον Στρατοδικείον Λαμίας 1946 - 1950».
Πλήθος κόσμου έδωσε δυναμικό «παρών», γεμίζοντας την αίθουσα του Δημοτικού Θεάτρου Λαμίας. 
Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδας, κ.κ. Συμεών, ο Δήμαρχος Λαμιέων, Πανουργιάς Παπαϊωάννου, οι Αντιδήμαρχοι, Δημήτρης Κυρίτσης και Παναγιώτης Παρχαρίδης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Λαμιέων, Μάκης Πρέντζας, ο επικεφαλής της ελάσσονος μειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου, Βασίλης Κυριακάκης, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λαμίας, Θανάσης Μακρυγιάννης κ.α. 
Στην ομιλία του ο Δημήτρης Κουτσούμπας είπε ότι «το βιβλίο του αγαπητού Δημήτρη Νάτσιου  αποτελεί μια ευσυνείδητη μελέτη, σε ένα όχι εύκολο θέμα, καθώς και οι αρχειακές πηγές -παρότι υπάρχουν- δεν είναι εύκολα προσβάσιμες και επιπλέον απαιτείται διασταύρωση στοιχείων.
Έχουμε στα χέρια μας, υπογράμμισε ο Γραμματέας του ΚΚΕ , το αποτέλεσμα μιας πολύχρονης ερευνητικής δουλειάς. Μιας δουλειάς που χρειάζεται να συνεχιστεί, να ενταθεί, να στηριχθεί και να αγκαλιαστεί από πολλούς νέους ερευνητές, καθώς, προσφέρει γνώση και συμπεράσματα τα οποία είναι πολύτιμα. Ιδιαίτερα σήμερα που οι αντιθέσεις και τα αδιέξοδα του ίδιου του συστήματος έχουν φτάσει σε πρωτόγνωρο επίπεδο για την περίοδο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά.
Εστιάζοντας στο περιεχόμενο του βιβλίου ο Δημήτρης Κουτσούμπας, συνέδεσε τους 200 εκτελεσμένους στην Ξηριώτισσα με τα συγκλονιστικά φωτογραφικά ντοκουμέντα που ήρθαν πριν λίγους μήνες στο φως της δημοσιότητας και αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 της Καισαριανής, λέγοντας οτι αυτά τα ιστυορικά ντοκουμέντα αποτελούν αδιάψευστο μάρτυρα για την αυτοθυσία και το μεγαλείο ψυχής των κομμουνιστών, στον αγώνα για το δίκιο του λαού. Δίκαια προκάλεσαν ρίγη συγκίνησης και τον θαυμασμό σε ολόκληρο τον λαό και την ελληνική νεολαία.
''Σε συνθήκες που ο λαός ήταν έρμαιο της πείνας της τρομοκρατίας και της δολοφονικής βίας των κατακτητών, σε συνθήκες που περιουσίες άλλαζαν χέρια και πουλιόνταν σώματα και ψυχές για ένα πιάτο φαΐ, το ΚΚΕ δεν υποτάχθηκε στις δυσκολίες, αλλά είδε την ανάγκη να οργανωθεί η Αντίσταση με όλα τα μέσα, μαζικά και ένοπλα. Το ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ, η ΕΠΟΝ, η Εθνική Αλληλεγγύη, υπήρξαν μαζικές οργανώσεις που αγκάλιασαν μεγάλο μέρος του Ελληνικού λαού''. 
«Είναι μεγάλη μας χαρά να παρουσιάζουμε σήμερα το βιβλίο του αγαπητού Δημήτρη Νάτσιου. Ένα βιβλίο που αποτελεί μια ευσυνείδητη μελέτη, σε ένα όχι εύκολο θέμα, καθώς και οι αρχειακές πηγές -παρότι υπάρχουν- δεν είναι εύκολα προσβάσιμες και επιπλέον απαιτείται διασταύρωση στοιχείων. Έχουμε, λοιπόν, στα χέρια μας το αποτέλεσμα μιας πολύχρονης ερευνητικής δουλειάς. Μιας δουλειάς που χρειάζεται να συνεχιστεί, να ενταθεί, να στηριχθεί και να αγκαλιαστεί από πολλούς νέους ερευνητές, καθώς, προσφέρει γνώση και συμπεράσματα τα οποία είναι πολύτιμα. Ιδιαίτερα σήμερα που οι αντιθέσεις και τα αδιέξοδα του ίδιου του συστήματος έχουν φτάσει σε πρωτόγνωρο επίπεδο για την περίοδο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά.
Απο το βήμα της εκδήλωσης ο Δημήτρης Κουτσούμπας αναφέρθηκε και στην  περίπτωση του αδελφού της μητέρας του, Θωμά Πανάρα που εκτελέστηκε  στην Ξηριώτισσα. ''Το εμπράγματο ενοχοποιητικό στοιχείο για να τον στήσουν στο εκτελεστικό απόσπασμα ήταν μόνο τα κουπόνια του ΚΚΕ που βρέθηκαν στο σπίτι του και το ότι έδωσε ένα κουπόνι ενίσχυσης του ΚΚΕ, σε έναν συνάδελφό του στην δουλειά'' ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κουτσούμπας.
Οπως είπε  ''το Στρατοδικείο δεν επέβαλε μόνο θανατικές καταδίκες και γι’ αυτό το βιβλίο είναι διαφωτιστικό και για τις μικρότερες υποθέσεις που δείχνουν τον ασφυκτικό κρατικό έλεγχο για να μπορέσει να σταθεροποιηθεί η αστική εξουσία.
Είναι χαρακτηριστικό, ότι η πρώτη υπόθεση που δίκασε ήταν η επιβολή 25 ημερών φυλάκισης σε δύο συμπολίτισσες μας, καθώς η μια φιλοξένησε την άλλη στο σπίτι της, δίχως να το δηλώσουν στις αστυνομικές αρχές.
Στα χρόνια 1946-1949, οι εκτελεσμένοι αγωνιστές υπερβαίνουν τους 3.300. Επίσης, ανάμεσα στους εκτελεσθέντες συγκαταλέγονται και 374 που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο από τα κακουργιοδικεία.
Οπωσδήποτε ο αριθμός δεν είναι ο οριστικός και ο κατάλογος των εκτελεσμένων σε όλη την Ελλάδα δεν είναι πλήρης. Και σε αυτό το πεδίο απαιτείται παραπέρα έρευνα. Το βιβλίο του αγαπητού Δημήτρη Νάτσιου αποτελεί μια πολύτιμη συμβολή, καθώς χάρη στην άοκνη προσπάθειά του, έχουμε τον κατάλογο των 200 εκτελεσμένων εδώ, στην Ξηριώτισσα.''

Κώστας Μπασδέκης: «Μεγάλη ευθύνη του συγγραφέα 
για απόδοση τιμής και μνήμης σε όλους εκείνους 
που στήθηκαν στον τοίχο της Ξηριώτισσας»
Μιλώντας για το βιβλίο «Το Έκτακτον Στρατοδικείον Λαμίας 1946-1950», το Μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, Κώστας Μπασδέκης, αρχικά, έκανε μια προσωπική αναφορά, σημειώνοντας πως είναι τιμή του και μεγάλη ευθύνη να μιλά για τον Δημήτριο Νάτσιο, τον οποίο και είχε καθηγητή στο Γυμνάσιο Αρρένων, χαρακτηρίζοντάς τον μια ευγενική φυσιογνωμία που κερδίζει την εκτίμηση και τη συμπάθεια όλων από την πρώτη στιγμή. 
Μιλώντας για το βιβλίο, ανέφερε, ανάμεσα σε άλλα: «Η συγκεκριμένη έκδοση ενώ φαινομενικά δείχνει να αποστασιοποιείται από τα γεγονότα, καταγράφοντας την αντικειμενική πραγματικότητα, στην πράξη, όχι μόνο δεν αποστασιοποιείται αλλά μ’ ένα μοναδικό τρόπο καταδεικνύει την αγριότητα και το μένος ενός στρατοδικείου που με τις αποφάσεις του, οδήγησε στο θάνατο, σε ισόβια ή πολυετείς καθείρξεις, εκατοντάδες αγωνιστών, σε πολλές περιπτώσεις για πράξεις, που σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν ακόμα και με τις συνθήκες εκείνης της περιόδου, να θεωρηθούν αξιόποινες.
Ο συγγραφέας, παίρνει πάνω του τη μεγάλη ευθύνη απόδοσης τιμής και μνήμης σε όλους εκείνους που στήθηκαν στον τοίχο της Ξηριώτισσας, κοιτώντας το θάνατο κατάματα. Με την έρευνα των 40 και πλέον ετών, κάνει κατάθεση ψυχής και χαρίζει στη συλλογική μνήμη και σε όλους μας τα ονόματα των εκτελεσμένων, με τα βασικά τους χαρακτηριστικά και σα να μας προστάζει να κάνουμε κάτι για να διατηρήσουμε ζωντανά τα γεγονότα εκείνης της περιόδου αφού αποτελούν κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας. Ο συγγραφέας, κ. Νάτσιος, γνωστός όχι μόνο στη Λαμία και στην ευρύτερη περιοχή, αλλά πανελλαδικά, με την αρχειακή του έρευνα, βάζει τις βάσεις για τη συνέχιση της μελέτης για εκείνη την περίοδο που λειτουργούσε το έκτακτο στρατοδικείο Λαμίας με προοπτική τον εμπλουτισμό των γνώσεών μας, την αποκάλυψη των ιδιαίτερων συνθηκών λειτουργίας του, την ανάδειξη αθέατων πλευρών που αποτελούν τμήμα στο παζλ του εμφύλιου ταξικού πολέμου. Μας προτρέπει να γνωρίσουμε καλύτερα τις προσωπικότητες των εκτελεσμένων, των καταδικασμένων, βάζοντας στο κάδρο του ταξικού - έτσι κι αλλιώς - αγώνα, που διεξαγόταν στην περιοχή της Ρούμελης και συνολικά στην Ελλάδα, με τα χαρακτηριστικά που έχει μια εμφύλια σύγκρουση που η γενεσιουργός αιτία της, βρίσκεται στην περίοδο πριν ακόμα από την απελευθέρωση κατά τη διάρκεια της κατοχής. Στην Ξηριώτισσα της Λαμίας, που αποτέλεσε θυσιαστήριο για 200 εκτελεσμένου αγωνιστές, άνδρες και γυναίκες, που αντίκρισαν το θάνατο με ηρωισμό και παλικαριά, είναι αφιερωμένες οι σελίδες του βιβλίου που δίνουν σε όλους μας μια πλήρη εικόνα για την περίοδο αυτή». 

Σοφία Βακιρτζηδέλη: «Ζωντανά ημερολόγια
 μιας κοινότητας οι τοπικές εφημερίδες»
Η προϊσταμένη των Γενικών Αρχείων του Κράτους, Παράρτημα Φθιώτιδας, Σοφία Βακιρτζηδέλη, έκανε αναφορά στον Τύπο της εποχής που λειτούργησε το Έκτακτο Στρατοδικείο Λαμίας και ειδικά στον “Λαμιακό Τύπο”, που το πολύτιμο αρχείο του, βοήθησε τα μέγιστα, στην έκδοση του βιβλίου του κ. Νάτσιου.
«Είναι ιδιαίτερη τιμή, για ‘μένα, να συμμετέχω σήμερα, στην παρουσίαση ενός ακόμη βιβλίου, με βαθιά τοπική χροιά, από τον ακούραστο “στρατιώτη” της ιστορίας μας, τον κ. Δημήτριο Νάτσιο», ανάφερε αρχικά η κα Βακιρτζηδέλη, για να συνεχίσει: «Το βιβλίο του “Το Έκτακτον Στρατοδικείον Λαμίας 1946-1950”, αποτελεί προϊόν αρχειακής έρευνας, καθώς ανασύρει στην επιφάνεια στοιχεία θαμμένα για δεκαετίες, στα αρχεία του Ληξιαρχείου και του τοπικού Τύπου. 
Σήμερα, τα ληξιαρχικά έγγραφα, παύουν να είναι απλά στατιστικά δεδομένα και μετατρέπονται σε αναχώματα της ιστορικής μνήμης απέναντι στη λήθη! Μας απαντούν σε καίρια ερωτήματα όπως ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι, πότε κόπηκε βίαια το νήμα της ζωής τους και που γράφτηκε ο επίλογος της ιστορίας τους. Δίπλα όμως στα επίσημα κρατικά έγγραφα, υπάρχει ένας άλλος, εξίσου πολύτιμος και ζωντανός πυλώνας της ιστορικής έρευνας. Ο τοπικός Τύπος. Οι τοπικές εφημερίδες, δεν είναι απλώς καταγραφή ειδήσεων αλλά θα μπορούσαμε να τις χαρακτηρίσουμε ως ζωντανά ημερολόγια μιας κοινότητας. 
Μέσα από τις στήλες τους, αναδεικνύονται οι κοινωνικές εντάσεις, οι οικονομικές δυσκολίες, οι “ψίθυροι” της αγοράς και σε περιόδους κρίσεων, το κλίμα του φόβου ή της ελπίδας που επικρατούσε μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Χωρίς τον τοπικό Τύπο, οι γνώσεις μας για το παρελθόν, θα ήταν ελλιπής, στερημένη από το τοπικό… χρώμα και το βίωμα των ανθρώπων της περιφέρειας.
Για την περίοδο 1946-1950, που λειτούργησε το Έκτακτο Στρατοδικείο Λαμίας, οι εφημερίδες που κυκλοφορούσαν ήταν ο “Λαμιακός Τύπος”, ο “Εθνικός Αγών”, η “Ρούμελη” έως το καλοκαίρι του 1946 και λίγα φύλλα της “Λαμιακής Φωνής” το 1947. Ανάμεσα όμως στους τίτλους αυτούς, ο “Λαμιακός Τύπος” έμελλε να διαδραματίσει ένα μοναδικό, ιστορικά αναντικατάστατο ρόλο. 
Ως η μοναδική εφημερίδα της πόλης που κυκλοφορούσε αδιάλειπτα καθ’ όλη τη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου, αποτέλεσε το βασικό Μέσο καταγραφής και δημοσιοποίησης των συνεδριάσεων, την κατηγορητηρίων και των αποφάσεων του Έκτακτου Στρατοδικείου Λαμίας. Σε μια περίοδο κατά την οποία η πληροφόρηση τελούσε υπό καθεστώς αυστηρής λογοκρισίας και η πολιτική και κοινωνική πόλωση, είχε λάβει ακραίες διαστάσεις, οι στήλες του “Λαμιακού Τύπου”, συνιστούν σήμερα μια από τις σημαντικότερες διαθέσιμες πηγές, για τη μελέτη της λειτουργίας του Στρατοδικείου και των διώξεων της περιόδου. Η δημοσίευση των δικών, των σύντομων απολογιών και των τελικών αποφάσεων οι οποίες για εκατοντάδες συμπολίτες μας, κατέληξαν στην εκτέλεση στον τοίχο της Ξηριώτισσας, προσδίδει στο αρχείο της εφημερίδας, ένα χαρακτήρα, που υπερβαίνει κατά πολύ, ενός απλού δημοσιογραφικού τεκμηρίου. Πρόκειται, για ένα μοναδικό ιστορικό αρχείο της περιόδου του εμφυλίου, χωρίς το οποίο, σημαντικό μέρος της δικαστικής δραστηριότητας εκείνων των χρόνων, θα παρέμενε άγνωστο στο ευρύ κοινό. 
Σήμερα, το βιβλίο του Δημητρίου Νάτσιου, έρχεται να αναδείξει και να αξιοποιήσει αυτή την ιστορική ύλη, καταδεικνύοντας πως το καθημερινό ρεπορτάζ μιας τοπικής εφημερίδας, μπορεί με την πάροδο του χρόνου να μετατραπεί σε πολύτιμη ιστορική μαρτυρία. Ο “Λαμιακός Τύπος”, αποτελεί τη μακροβιότερη λαμιώτικη εφημερίδα καθώς πρωτοεκδόθηκε το 1935 και συνεχίζει να εκδίδεται έως και σήμερα».  

Δημήτριος Νάτσιος: «Σήμερα τελέστηκε 
το καλύτερο μνημόσυνο για τους νεκρούς. Έγινε
το καλύτερο μάθημα τοπικής ιστορίας»
Ως αντιφώνηση, ο συγγραφέας του βιβλίου, Δημήτριος Νάτσιος, από βήματος της εκδήλωσης, τόνισε ότι η προχθεσινή βραδιά λειτούργησε σαν το καλύτερο μνημόσυνο για τους νεκρούς αλλά και το καλύτερο μάθημα τοπικής ιστορίας.
«Ως συγγραφέας του βιβλίου αυτού, σας ευχαριστών για την παρουσία σας. Ευχαριστώ τους ομιλητές για τα καλά τους λόγια. Ευχαριστώ τη “Σύγχρονη Εποχή” η οποία εξέδωσε και διακινεί το βιβλίο. Σήμερα, τελέστηκε το καλύτερο μνημόσυνο για τους νεκρούς. Έγινε το καλύτερο μάθημα τοπικής ιστορίας! Και κάτι ακόμη, ξεχρεώσαμε μέρος από το μεγάλο χρέος που είχαμε! Πρέπει να πω, ότι επί 30 χρόνια, έψαχνα για να δώσω κάποια πληρότητα. Στο διάστημα αυτό, παρατήρησα ότι στη Φθιώτιδα, στη Φωκίδα και στην Ευρυτανία, χύθηκε πολύ δάκρυ και στην Ξηριώτισσα χύθηκε πολύ αίμα. Τα συμπεράσματα δικά σας...».
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με απαγγελία ποιήματος του Νικηφόρου Βρεττάκου από το στέλεχος του ΚΚΕ, Κατερίνα Τσέλιου.