«Για να γυρίσει ο ήλιος, θέλει δουλειά πολλή...»

Γράφει ο Χρήστος Αλεξανδρής

52 χρόνια συμπληρώθηκαν χθες από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, ένα κόμμα που άλλαξε την πολιτική μοίρα της Ελλάδας και συνέβαλλε τα μέγιστα σε μια καλύτερη ζωή για όλους τους Έλληνες. Σήμερα, 52 χρόνια μετά, το ΠΑΣΟΚ γιορτάζει έμπλεο συναισθημάτων και αναμνήσεων, από μια πλούσια ιστορική παράδοση, επιχειρώντας την επανασύνδεση με τα κοινωνικά στρώματα ψηφοφόρων που παραδοσιακά εξέφραζε και τα οποία σε άλλες εποχές, εντελώς διαφορετικές από τη σημερινή, συγκροτούσαν την ισχυρή κοινωνική συμμαχία που εξασφάλιζε στο ΠΑΣΟΚ μεγάλες εκλογικές νίκες και καθιστούσε το κόμμα των μη προνομιούχων ασυναγώνιστη δύναμη διακυβέρνησης. 
Δεν βρισκόμαστε όμως σε αυτή την εποχή. Αντίθετα, σήμερα ο άνεμος της πολιτικής αλλαγής φυσάει προς την αντίθετη κατεύθυνση, ενισχύοντας τις δυνάμεις του αντισυστημισμού και του λαϊκισμού. Τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας υποχωρούν εκλογικά και δημοσκοπικά σε ολόκληρη την Ευρώπη και ενισχύονται τα άκρα. Αυτό που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια είναι μια μεγάλη μετατόπιση του εκλογικού σώματος από τα παραδοσιακά κόμματα του κέντρου και της κεντροαριστεράς σε αντισυστημικά και εθνικιστικά πολιτικά ρεύματα.
Στην Ελλάδα, το ΠΑΣΟΚ έχασε την παλιά του λάμψη και σταμάτησε να γοητεύει τους ψηφοφόρους, την πρώτη φορά όταν στο όνομα του εκσυγχρονισμού της χώρας μετατοπίστηκε υπερβολικά προς το κέντρο και υιοθέτησε συντηρητικές και φιλελεύθερες πολιτικές, αφήνοντας ελεύθερο ζωτικό χώρο στα αριστερά του. Και τη δεύτερη φορά όταν στο όνομα της αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης επωμίστηκε το μεγαλύτερο πολιτικό κόστος, λαμβάνοντας σκληρά αλλά αναγκαία μέτρα για τη σωτηρία της χώρας. 
Σήμερα, οι προοπτικές ανάκαμψης του ΠΑΣΟΚ φαίνονται μικρές και η περίφημη πολιτική αλλαγή που επαγγέλλεται ο Νίκος Ανδρουλάκης, θέτοντας ως στόχο ''στις επόμενες εθνικές εκλογές του 2027 το ΠΑΣΟΚ να είναι πρώτο κόμμα έστω και με μια ψήφο, το έχουμε ξαναπεί, είναι μια προσπάθεια που μοιάζει ''με κωπηλασία κόντρα στο ρεύμα''. Το ΠΑΣΟΚ παραμένει μακριά από την εξουσία 17 ολόκληρα χρόνια. 
Τα κοινωνικά στρώματα που ασπάζονταν τις ιδέες του, το πίστευαν και το ακολουθούσαν τις προηγούμενες περιόδους πριν τα μνημόνια, σήμερα το έχουν εγκαταλείψει και δεν έχουν επιστρέψει στο ΠΑΣΟΚ παρά την κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ και παρά τη φυσιολογική φθορά της επταετούς διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Με λίγα λόγια, δεν είναι εύκολη η επιστροφή του ΠΑΣΟΚ στο κέντρο της πολιτικής ζωής του τόπου, όχι φυσικά ως κόμμα διαμαρτυρίας αλλά ως δύναμη διακυβέρνησης.
Ακόμα και οι αντίπαλοί του αναγνωρίζουν ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ένα θεσμικό κόμμα, διαθέτει στελέχη, έχει πρόγραμμα, έχει οργανωτική δομή σε ολόκληρη την Ελλάδα, δεν στερείται εμπειριών διακυβέρνησης, διαθέτει δύναμη προσαρμοστικότητας στις εκάστοτε οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες. 
Τι φταίει όμως και δεν μπορεί να γίνει ανταγωνιστικό στη μάχη για την διακυβέρνηση της χώρας; Η απάντηση είναι ότι το ΠΑΣΟΚ 17 χρόνια μακριά από την εξουσία, εξακολουθεί να πληρώνει τις καταστροφικές συνέπειες του πρώτου μνημονίου. Δίχως να ευθύνεται αποκλειστικά για την οικονομική κρίση, ανέλαβε μόνο του ως κόμμα εξουσίας το βάρος να την αντιμετωπίσει, πληρώνοντας τεράστιο πολιτικό κόστος.
Στο πρώτο μνημόνιο, με ευθύνη και της Τρόικας, η πολιτική ακραίας λιτότητας οδήγησε την ελληνική οικονομία σε βαθιά ύφεση. Εφαρμόστηκαν μέτρα που κατέστρεψαν εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες και επιχειρήσεις. Καταστράφηκαν άνθρωποι και το βάρος της προσαρμογής έπεσε κυρίως στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Η οργή και η αγανάκτηση της κοινωνίας διέλυσε το ΠΑΣΟΚ. 
Σήμερα, για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή. Αυτό φαίνεται να το αντιλαμβάνονται όλα τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, γι’ αυτό και το επόμενο διάστημα που απομένει μέχρι τις εκλογές θα αναμετρηθούν με την ιστορία τους. Θα καταφέρουν να πείσουν τον ελληνικό λαό ότι μπορούν να αποτελέσουν ξανά τον εναλλακτικό πόλο διακυβέρνησης της χώρας ή θα βρεθούν στο περιθώριο της πολιτικής ζωής του τόπου;