ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΥΓΝΩΜΟΝΕΣ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Γράφει ο
Παπαϊωάννου Κωνσταντίνος
Πολιτικές και Νομικές Επιστήμες

Όταν ο άνθρωπος ξεκίνησε μέσα από τα σκότη της αμαθείας και της βαρβαρότητας τον πρωτοτηλαυγή  φάρο πολιτισμού που συνάντησε στο μακραίωνα δρόμο της ιστορίας του ήταν η Ελλάδα.

Είναι η πρώτη χώρα που επινόησε τις ηθικές αξίες και όλα τα πνευματικά αγαθά, που στο σύνολό τους αποκαλούμε πολιτισμό και απολαμβάνει σήμερα η ανθρωπότητα. Ο λόγος που η Ελλάδα πρωτοστάτησε στην ανάπτυξη του πολιτισμού οφείλεται μάλλον στις ευνοϊκές κλιματολογικές συνθήκες που επεκράτησαν από χιλιάδες χρόνια στον χώρο μας, ενώ η Β. Ευρώπη στο ψυχρό κλίμα ήταν σε χειμερία νάρκη. Όπως και να ’χει, η Ελλάδα υπήρξε η «κοιτίδα του πολιτισμού» και οι πρώτες χώρες που μεταδώσαμε τον πολιτισμό μας είναι οι ευρωπαϊκές χώρες μέσω των αποικιών μας στη νότια Ευρώπη (Μεγάλη Ελλάδα) στα Βαλκάνια, τον Πόντο και την νότια Ρωσία. Θα επισημάνω επιγραμματικά ορισμένα στοιχεία τα οποία μιλούν ζωντανά για το τι ωφελήθηκε η Ευρώπη απ’ την Ελλάδα για αιώνες.

Άρθρωση προφορικής γλώσσας όταν οι Ευρωπαίοι πιθήκιζαν ακόμη και εν συνεχεία γραπτής και αργότερα, προ 4.000 χρόνια, εφεύρε αλφάβητο και βελτιώθηκε η γλώσσα τόσο ώστε να δανεισθούν πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες αρκετά λεκτικά στοιχεία απ’ την ελληνική, που κατέστη η τελειότερη γλώσσα στον κόσμο. Συγκρότηση οικισμών και εγκατάσταση σε κατοικίες, όπως αποκαλύπτεται από ανασκαφές, όταν οι Ευρωπαίοι ζούσαν σε τρώγλες. Μουσική και μουσικά όργανα (λύρα - αυλός - φόρμιγγα κλπ) από την ομηρική εποχή. Ανάπτυξη ποίησης. Τα έπη που κάλυψαν μια μακρά ιστορική περίοδο από την ομηρική, επίσης, εποχή, γνωστά τα ομηρικά έπη Ιλιάδα και Οδύσσεια σπάνιας αξίας, που αποτέλεσαν μνημειώδους σημασίας επιτεύγματα του ελληνικού πνεύματος και σημάδεψαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Ακολούθησε η κλασσική αρχαιότητα όταν η Ελλάδα βρισκόταν στον κολοφώνα της δόξας της. Είναι η εποχή της διανόησης με διακεκριμένους φιλοσόφους, με κορυφαίους τους: Σωκράτη, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, με θέατρα όπου κυριαρχούσε το δράμα και η τραγωδία, όπου έγινε γνωστή από τους τραγικούς ποιητές: Αισχύλο, Ευριπίδη, Σοφοκλή, με τις αθάνατες τραγωδίες τους. Υπήρξε ανάπτυξη στις επιστήμες ,κυρίως στα μαθηματικά (Πυθαγόρας, Ευκλείδης κλπ) και στην φυσική (Αρχιμήδης κλπ). Η Αστρονομία που ανάδειξε τόσους αστρονόμους. Ο Αθλητισμός που εξελίχθηκε σε Πανελλήνιους και αργότερα, σε διεθνείς Ολυμπιακούς Αγώνες. Ιδιαίτερα τον 6^ο και 5^ο π. Χ.  αιώνα, τον αποκληθέντα «χρυσούν αιώνα», η Αθήνα έζησε όλα τα πολιτιστικά αγαθά, με κυρίαρχα την αρχιτεκτονική και την γλυπτική, προϊόν των οποίων έμελε να γίνει το ωραιότερο μνημείο του ελληνικού πολιτισμού: ο ΠΑΡΘΕΝΩΝ της Αθήνας, το σύμβολο του παγκοσμίου πολιτισμού και η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ένα πολίτευμα πρωτοφανές στα ιστορικά χρονικά, που αναγνώριζε το δικαίωμα στους κατοίκους της Αθήνας να συμμετέχουν ενεργά στην διοίκηση της πόλης-κράτους των Αθηνών με τον τίτλο του πολίτη. Όταν οι ευρωπαϊκές χώρες άρχισαν να κτίζουν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό δεν έκαναν τίποτε άλλο απ’ το να μιμηθούν και να αντιγράψουν σε όλους τους τομείς τον ελληνικό πολιτισμό.

Δεν είναι όμως μόνο ο πολιτισμός που προσφέραμε στην Ευρώπη. Είναι και η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ που απολαμβάνει σήμερα, την οποία οφείλει στην εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου στην Ασία. Όταν ο Μ. Αλέξανδρος ξεκίνησε την εκστρατεία, η Περσία δεν ήταν απλώς ένα ισχυρό κράτος αλλά ολόκληρη αυτοκρατορία, αφού είχε υποτάξει τους περισσότερους λαούς της Ασίας και τις ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας. Και το σχέδιο του Δαρείου ήταν να επεκταθεί μέσω Ελλάδος (γνωστές οι μάχες: Μαραθώνος, Θερμοπυλών, ναυμαχίας Σαλαμίνος), μετά την ναυμαχία αν νικούσε να κατέβει στην Πελοπόννησο και στην συνέχεια να διαπεραιωθεί στη Σικελία. Από την Σικελία θα ανέβαινε να υποτάξει ολόκληρη την Ευρώπη. Με τις ελληνικές νίκες (490-479 Π.Χ.) ανεστάλησαν τα σχέδια των Περσών αλλά όχι για πάντα. Τα κίνητρα που ωθούσαν την Περσία για να συνεχίζει τις κατακτητικές τάσεις ήταν πρώτον, η φιλοδοξία να γίνει ο ισχυρός της Γης και δεύτερον, να παγιώσει την κυριαρχία του χωρίς την πιθανή απειλή μιας ελεύθερης Ευρώπης. Το όνειρο όμως του Δαρείου έσβησε με την κατάκτηση της Περσίας και την εγκατάσταση του Μ. Αλεξάνδρου στο θρόνο της, όπου έλεγχε όχι μόνο την Περσία αλλά όλες τις χώρες που κατέκτησε. Ο κίνδυνος της Ευρώπης εκ μέρους της Περσίας δεν απεσοβήθει μόνο από την στρατιωτική κατοχή των χωρών της Ασίας από τα στρατεύματα του Μ. Αλεξάνδρου αλλά  και από την πολιτική που αυτός εφάρμοσε στις κατεχόμενες χώρες.

Ο Μ. Αλέξανδρος από τον πρώτο χρόνο που έγινε βασιλιάς της Μακεδονίας εμπνεύσθηκε το οικουμενικό όραμα: να επικρατήσει η ειρήνη και ο ελληνικός πολιτισμός σε όλο τον κόσμο αρχής γενομένης από την Ασία. Γιαυτό όταν συνέλαβε το μεγαλεπήβολο σχέδιο κατάκτησης της Ασίας, δεν επεδίωκε μόνο την προστασία των συνόρων της Ελλάδος και των ελληνικών πόλεων της Μικράς Ασίας αλλά την διάλυση της περσικής αυτοκρατορίας. Ο Μ. Αλέξανδρος για να πραγματοποιήσει το όραμα του οικουμενισμού θέλησε να στηριχθεί σε σταθερές βάσεις: η φυλετική ενότητα, η συγκεντρωτική διοίκηση και η διάδοση του ελληνικού πολιτισμού. Εφάρμοσε την πολιτική της εθνομειξίας, δηλαδή με τις επιγαμίες Μακεδόνων και Περσίδων και άλλων Ασιατισσών σε επίπεδο Μήδων, Περσών και λοιπών Ιρανών που με βάση τα ανθρωπολογικά τους γνωρίσματα έμοιαζαν με τους Έλληνες. Μόνο σε μια μέρα 10.000 Μακεδόνες στρατιώτες και αξιωματικοί νυμφεύθηκαν Περσίδες, μαζί και ο Αλέξανδρος την κόρη του Δαρείου. Η ελληνική γλώσσα, οι τέχνες και η παιδεία ήταν αυτά που κοντά σ’ όλα τα’ άλλα θα στήριζαν την πολιτιστική ενότητα στην Ανατολή. Αυτό απαιτούσε μεταφορά χιλιάδων Ελλήνων στην Ανατολή. Κι αυτό δεν έγινε κατόπιν βασιλικού διατάγματος, αλλά ελευθέρως επειδή τα κέντρα της Ανατολής και της Αιγύπτου είχαν μεγαλύτερη οικονομική και πολιτιστική άνθηση. Τα κέντρα αυτά συντέλεσαν πολύ στην διάδοση του Ελληνισμού. Ο Μ. Αλέξανδρος είναι ο πρώτος δημιουργός κράτους που παρείχε ισότητα δικαιωμάτων στις διάφορες εθνότητες. Είχε μια οικονομικο-κρατική αντίληψη ώστε να πραγματοποιήσει την ιδέα αυτή, όχι τόσο από κάποιο ιδεαλισμό αλλά από πολιτικό ρεαλισμό. Ήταν αναγκαιότητα και όχι συναισθηματικότητα. Γνωρίζοντας ότι με λίγες χιλιάδες Μακεδόνες στρατιώτες και μισθοφόρους Νοτιοελλαδίτες δεν θα μπορούσε επ’ άπειρον να κρατεί μυριάδες λαούς της Ανατολής υπό την εξουσίαν του, ο Μ. Αλέξανδρος πολεμούσε όχι τόσο για να νικήσει αλλά για να γνωρίσει τους λαούς , να τους μεταδώσει τον ελληνικό πολιτισμό και να τους συναδελφώσει. Αυτό το πέτυχε με το να διανύσει 40.000 χιλιόμετρα πορεία πρωτοφανή στα ιστορικά χρονικά και να ιδρύσει 70 πόλεις που έγιναν οι πρέσβειρες της μεγάλης ιδέας του οικουμενισμού. Να προσμείξει τους ντόπιους με τους εγκατασταθέντες εκεί Έλληνες με πνευματικούς δεσμούς, πράγμα το οποίο πέτυχε με την πρόσμειξη του ελληνικού πολιτισμού με τους επιμέρους πολιτισμούς της Περσίας, της Βαβυλώνας, της Ινδίας και της Αιγύπτου. Πέτυχε, δηλαδή, μια αρμονική συνύπαρξη των λαών.

Έτσι μπορούμε να πούμε ότι ο κόσμος που δημιούργησε ο Μ. Αλέξανδρος με τις πολιτιστικές αλληλεπιδράσεις στα μεγάλα ελληνιστικά κέντρα και στις αναρίθμητες πόλεις της Ασίας και που διήρκεσε χίλια περίπου χρόνια αντιπροσωπεύει την μεγαλύτερη διεθνή κοινότητα που γνώρισε ποτέ ο κόσμος. Ώστε με τον εκπολιτισμό αυτόν και την ίδρυση των ελληνιστικών κρατών από τους διαδόχους του Μ. Αλεξάνδρου κατά τους ελληνιστικούς χρόνους δεν θα μπορούσε κανένας Ασιατικός λαός να διανοηθεί μια πολιτική επεκτατισμού εις βάρος της Ευρώπης, οπότε απηλλάγη για πάντα η Ευρώπη από τον κίνδυνο αυτό.