Για ποια Αυτοδιοίκηση μιλά η Νέα Δημοκρατία;

Γράφει ο Χρήστος Αλεξανδρής

Το θέμα των συγχωνεύσεων των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης - αποχέτευσης και της απορρόφησής τους από την ΕΥΔΑΠ δεν προέκυψε ως κεραυνός εν αιθρία. Αντίθετα, απασχολεί την αυτοδιοίκηση τα τελευταία δύο χρόνια. Να θυμίσουμε ότι το θέμα τέθηκε υπόψιν των δημάρχων για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2024, στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο, τις εργασίες του οποίου, ως εφημερίδα, είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε. Σε μια από τις πολλές θεματικές συνεδριάσεις εκείνου του συνεδρίου, ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης άνοιξε το ζήτημα του εκσυγχρονισμού των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), στο πλαίσιο του σχεδίου νόμου του ΥΠΕΝ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση σχεδίαζε τη συγχώνευσή τους με μεγάλους φορείς, όπως η ΕΥΔΑΠ.
Οι διαφωνίες των αιρετών ήταν έντονες μέσα στην αίθουσα και ένα μήνα αργότερα η ΚΕΔΕ επέστρεφε ως απαράδεκτο το σχέδιο νόμου που επεξεργάστηκε το αρμόδιο υπουργείο, τονίζοντας ότι η Αυτοδιοίκηση εμμένει στη δεσμευτική απόφαση που έλαβε στη Ρόδο.
Σε εκείνο το συνέδριο αποφασίστηκε ομόφωνα ότι οι συνενώσεις των ΔΕΥΑ πρέπει να είναι εθελοντικές και όχι αναγκαστικές, με τους Δημάρχους να ζητούν από την κυβέρνηση να σεβαστεί την αυτονομία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το υπουργείο είχε αφήσει να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι ικανοποιήθηκε το αίτημα των Δημάρχων να προχωρήσουν ή όχι σε συνενώσεις των ΔΕΥΑ. Δεν σκέφτηκαν όμως οι Δήμαρχοι ότι στην Ελλάδα, όταν αλλάζει ο υπουργός, αλλάζει και η πολιτική της κυβέρνησης. Έτσι, η αίσθηση των Δημάρχων ότι είχαν κερδίσει «τη μάχη του νερού» αποδείχτηκε απλά μια ψευδαίσθηση! Με το νομοσχέδιο που κατέθεσε προ ημερών το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προανήγγειλε σαρωτική μεταρρύθμιση για τη διαχείριση των υδάτων, αγνοώντας τις έντονες διαμαρτυρίες των περισσότερων δημάρχων, αλλά και της Ένωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης.
Αντί για τις συνενώσεις που πρότεινε η Τοπική Αυτοδιοίκηση, το νομοσχέδιο αναθέτει πλέον την ευθύνη σε μεγάλες εταιρείες, όπως η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ, αλλάζοντας ριζικά τα δεδομένα στον τομέα της ύδρευσης και αποχέτευσης. Ειδικότερα, το σχέδιο νόμου επεκτείνει τη χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ σε όλη την ηπειρωτική Αττική, Βοιωτία, Φωκίδα και Εύβοια. Σήμερα η Αυτοδιοίκηση έχει αιφνιδιαστεί και δεν έχει προετοιμαστεί για να απαντήσει αν είναι προς το συμφέρον των δημοτών αυτή η πολιτική, να αφαιρεθεί δηλαδή μια κρίσιμη αρμοδιότητα από τα χέρια της αυτοδιοίκησης, αρμοδιότητα την οποία οι Δήμοι έχουν εδώ και πολλές δεκαετίες. Παρά τις όποιες αντιδράσεις και διαφωνίες των αιρετών, όλα δείχνουν ότι το νομοσχέδιο θα ψηφιστεί από τη Βουλή το επόμενο διάστημα και, ευλόγως, οι Δήμαρχοι αναρωτιούνται ποιός τελικά θα είναι ο δικός τους ρόλος.
Πριν ένα μήνα ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που σύμφωνα με την κυβέρνηση έρχεται να ενισχύσει τους Δήμους με περισσότερους πόρους και περισσότερες αρμοδιότητες. Αυτό στα λόγια, γιατί στην πράξη αυτό που βλέπουμε να εξελίσσεται σταδιακά, αλλά μεθοδικά, είναι η αφαίρεση κρίσιμων αρμοδιοτήτων και ευθυνών από τα χέρια της αυτοδιοίκησης και το πέρασμα σε ένα συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης και κρατικής εξουσίας. Πριν λίγο καιρό, με ένα άλλο νομοσχέδιο, προχώρησαν στην αφαίρεση των Υπηρεσιών Δόμησης από τους δήμους, στη συνέχεια ακολούθησε ένα άλλο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε από τη Βουλή, και το οποίο μεταφέρει τη διαχείριση των απορριμμάτων, περνά μέσω ΣΔΙΤ στα χέρια μεγάλων εταιρειών μέσω ΣΔΙΤ, ενώ σήμερα, με το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, στα χέρια ανωνύμων εταιρειών περνά και η διαχείριση των νερών!
Η απορία μας είναι τελικά οι Δήμαρχοι, που δεν θα έχουν την ευθύνη διαχείρισης των απορριμμάτων, των υπηρεσιών δόμησης και τη διαχείριση των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, τι ακριβώς θα κάνουν;
Θα πληρώνονται για να παριστάνουν τους Δημάρχους; Μήπως να το σκεφτεί... καλύτερα η «μεταρρυθμιστική» κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας; Διότι μπορεί να εκπονεί τα καλύτερα σχέδια για την περιφερειακή ανάπτυξη, αλλά το πρόβλημα είναι ο τρόπος που επικοινωνεί τα σχέδια αυτά με τις τοπικές κοινωνίες. Χωρίς διάλογο, χωρίς διαβούλευση, χωρίς ενημέρωση. Στο τέλος θα μας πουν ότι μπορούμε να ζήσουμε και χωρίς την Αυτοδιοίκηση!