Δέρμα και Ήλιος: Μερικές χρήσιμες συμβουλές

Η σημαντικὴ αὔξηση τῶν περιστατικῶν μὲ καρκίνο τοῦ δέρματος, τὶς τελευταῖες δεκαετίες, συσχετίζεται ἄμεσα μὲ τὴν ἔκθεσή μας στὸν ἥλιο. Ἡ ὀξεῖα ἔντονη ἔκθεση στὸν ἥλιο, π.χ. ὅταν πηγαίνουμε 10 ἡμέρες διακοπὲς καὶ καθόμαστε ἀπὸ τὸ πρωὶ ἕως τὸ βράδυ στὴ θάλασσα, ὅπως καὶ τὰ ἡλιακὰ ἐγκαύματα, ἰδιαίτερα αὐτὰ τῆς παιδικῆς ἡλικίας, προδιαθέτουν γιὰ αὐξημένο μελλοντικὸ κίνδυνο ἐμφάνισης μελανώματος.
Τὸ μελάνωμα εἶναι ἕνας δυνητικὰ θανατηφόρος καρκίνος, ὁ ὁποῖος, ὅμως, ἂν διαγνωσθεῖ ἔγκαιρα, εἶναι πλήρως ἰάσιμος. Εἶναι σωστό, λοιπόν, νὰ ἐπισημανθεῖ, ὅτι εἶναι πολὺ σημαντικὸ νὰ ἐξεταζόμαστε μιὰ φορὰ τὸ χρόνο ἀπὸ τὸν δερματολόγο μας. Αὐτὸς θὰ δεῖ τὶς ἐλιὲς ποὺ ἤδη ὑπάρχουν, θὰ ἐντοπίσει νέες ποὺ ἐμφανίστηκαν καὶ θὰ διαγνώσει ἔγκαιρα κάτι ὕποπτο.
Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ παραπάνω ὅμως, εἶναι σημαντικὸ καὶ μόνοι μας νὰ μάθουμε νὰ προφυλάσουμε τὸ δέρμα μας ἀπὸ τὸν ἥλιο. Τὸ νὰ βρισκόμαστε κάτω ἀπὸ σκιά, νὰ εἴμαστε καλυμμένοι μὲ ροῦχα καὶ νὰ φορᾶμε καπέλο καὶ γυαλιά, μᾶς προφυλάσουν ἱκανοποιητικά.
Τί γίνεται ὅμως ὅταν θέλουμε νὰ βγοῦμε στὸν ἥλιο; Οἱ ἀκτῖνες τοῦ ἥλιου εἶναι πολὺ δυνατὲς μεταξὺ τῶν ὡρῶν 11:00 καὶ 16:00. Καλὸ εἶναι νὰ ἀποφεύγουμε τὴν ἔκθεση στὸν ἥλιο τὶς συγκεκριμένες ὧρες. Ὑπάρχει
ἕνας ἁπλὸς κανόνας, ποὺ πρέπει νὰ τόν ἀκολουθοῦμε καὶ νὰ τόν μάθουμε καὶ στὰ παιδιά μας, καὶ ὀνομάζεται «ὁ κανόνας τῆς σκιᾶς». Ὅταν ἡ σκιά μας εἶναι μικρότερη ἀπὸ τὸ ὕψος μας, πρέπει νὰ ἀναζητοῦμε σκιά, ὅσο ὅμως ἡ σκιά μας εἶναι πιὸ μεγάλη τόσο πιὸ ἀσφαλὲς εἶναι νὰ ἐκτεθοῦμε στὸν ἥλιο.
Χρησιμοποιῆστε ἀντιηλιακό. Ὁ δερματολόγος θὰ σᾶς βοηθήσει νὰ ἐπιλέξετε τὸ καλύτερο ἀντιηλιακὸ γιὰ τὸν τύπο τοῦ δέρματός σας.
Ὑπάρχουν πολλὲς ὑφὲς στὴν ἀγορά, ἀπὸ πολὺ λεπτόρρευστα καὶ καθόλου λιπαρά, ἕως πολὺ ἐνυδατικὰ ἀντιηλιακά. Ἐπίσης, ὑπάρχουν εἰδικὰ ἀντιηλιακὰ γιὰ ἄνδρες καὶ παιδιά. Ἔχει ἐπικρατήσει ἡ ἀντίληψη ὅτι πρέπει νὰ φορᾶμε ἀντιηλιακὰ μὲ πολὺ ὑψηλὸ δείκτη (50 SPF) γιὰ νὰ προφυλαχτοῦμε ἐπαρκῶς ἀπὸ τὸν ἥλιο.
Στὴν πραγματικότητα ὁ δείκτης 30 προφυλάσσει περίπου 95% ἀπὸ τὸν ἥλιο, ἐνῶ ὁ δείκτης 50 περίπου 97%.
Οἱ περισσότεροι εἴμαστε προστατευμένοι μὲ δείκτη 30.
Ἀντιηλιακὰ μὲ 50 SPF χρειάζονται πρόσωπα ποὺ παρουσιάζουν ἐξανθήματα ὅταν ἐκτεθοῦν στὸν ἥλιο ἢ ἔχουν δερματολογικὰ νοσήματα ἢ καταστάσεις ποὺ ἐπιδεινώνονται ἀπὸ τὸν ἥλιο, π.χ. ἐρυθηματώδη λύκο ἢ τάση γιὰ μέλασμα καὶ κηλῖδες.
Ὁ SPF δείκτης ἀναφέρεται στὴν προστασία ἀπὸ τὶς UVB ἀκτῖνες τοῦ ἥλιου. Ὅμως ὁ ἥλιος ἐκπέμπει καὶ UVA ἀκτινοβολία, ἡ ὁποία εἶναι τὸ ἴδιο βλαπτική. Γι’ αὐτό, βάσει τῆς διεθνοῦς νομοθεσίας, τὰ ἀντιηλιακὰ πρέπει νὰ ἀναγράφουν ὅτι ἔχουν καὶ προστασία ἔναντι τῆς UVA.
Ἕνα συχνὸ λάθος ποὺ κάνουμε εἶναι ὅτι δὲν ἀνανεώνουμε τὸ ἀντιηλιακό μας. Τὸ ἀντιηλιακὸ πρέπει νὰ τό ἁπλώνουμε στὸ δέρμα 20 λεπτὰ πρὶν ἐκτεθοῦμε στὸν ἥλιο καὶ νὰ τό ἀνανεώνουμε ἀνὰ δίωρο, ἐκτὸς ἂν βραχοῦμε ἢ ἱδρώσουμε, ὁπότε τότε τό ξαναχρησιμοποιοῦμε. Γιὰ νὰ ἀναφέρω ἕνα ἁπλὸ παράδειγμα, τὸ ἀντιηλιακὸ ποὺ βάζουμε στὶς 9 τὸ πρωὶ δὲν μᾶς καλύπτει πιὰ στὶς 2 τὸ μεσημέρι.
Τὰ ἀντιηλιακὰ διατηροῦνται γιὰ 3 χρόνια, ἂν τὰ φυλᾶμε σὲ στεγνὸ δροσερὸ μέρος. Ἄρα τὸ περσινὸ ἀντιηλιακὸ μποροῦμε νὰ τὸ φορέσουμε ἐφέτος, ἂν δὲν ἔχει ταλαιπωρηθεῖ ἀπὸ πολὺ ζέστη καὶ δὲν ἔχει χαλάσει ἡ ὑφή του.
Ἀποφύγετε τὸ σολάριουμ, γιατί εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνο γιὰ τὴν ὑγεία καὶ προκαλεῖ καρκίνο τοῦ δέρματος. Ἐκπέμπονται μεγάλα ποσά, καὶ πολλὲς φορὲς ἀνεξέλεγκτα, UVA καὶ UVB ἀκτινοβολίας. Χρησιμοποιεῖστε ἀερογράφο ἢ αὐτομαυριστικὲς κρέμες, ποὺ δίνουν μιὰ μαυρισμένη ὄψη χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνουν τὸ δέρμα.
Τὰ παιδιὰ εἶναι μιὰ πολὺ εὐαίσθητη ὁμάδα, γιατί τὸ δέρμα τους εἶναι ἀνώριμο, λεπτὸ καὶ πολὺ εὐαίσθητο. Γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἴμαστε πολὺ προσεκτικοί. Βρέφη μικρότερα τῶν 6 μηνῶν δὲν πρέπει νὰ ἐκτίθενται στὸν ἥλιο καθόλου. Τὰ μεγαλύτερα παιδιὰ πρέπει νὰ φορᾶνε καπέλο, γυαλιά, ροῦχα καὶ στὰ ἀκάλυπτα μέρη τὰ εἰδικὰ παιδιατρικὰ ἀντιηλιακά, τὰ ὁποῖα τά ἀνανεώνουμε ἀνὰ δίωρο. Ἐπίσης ὑπάρχουν εἰδικὰ ροῦχα μὲ UV προστασία.

Παναγιώτα Ρήγα, MD - Δερματολόγος-Ἀφροδισιολόγος
Αναδημοσίευση από το περιοδικό «Στους ρυθμούς της καρδιάς»
ΤΟΜΟΣ 27 / ΤEYXOΣ 268 / ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2018