Βιβλιοπαρουσίαση ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΚΑΡΑΠΕΤΣΑΣ «ΣΤΥΛΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ»

του κ. Δημητρίου Θ. Νάτσιου, Φιλoλόγου-Λαμία

Τόμος Α΄(2018), Αθήνα, σ.σ. 490 
Τόμος Β΄ (2025), Αθήνα, σ.σ. 478
Εκδόσεις: Ν. κ’ Σ. Μπατσιούλας-Θήβα

Στις μέρες μας η Φθιωτική τοπική Ιστορία γνωρίζει άνθηση. Μαρτυρούν τούτο η συγγραφή και η έκδοση βιβλίων με τοπικό, ιστορικό αλλά και αποκαλυπτικό περιεχόμενο, προερχόμενα, κυρίως, από αρχειακή έρευνα. Το μαρτυρούν επίσης η διοργάνωση και πραγματοποίηση Συνεδρίων τοπικής Ιστορίας και η ύπαρξη εφημερίδων και περιοδικών, όπου μπορούν οι ερευνητές να δημοσιεύουν τις μελέτες και τα άρθρα τους, τέλος το μαρτυρεί η ίδρυση (1973) και η λειτουργία των «Γενικών Αρχείων (του) Κράτους-Αρχείων Νομού Φθιώτιδος» (πρώην Ιστορικό Αρχείο Λαμίας) με έδρα τη Λαμία. Έτσι, λοιπόν, στα τελευταία χρόνια η τοπική Ιστορία βρίσκεται στα επιστημονικά και ερευνητικά ενδιαφέροντα, τόσο μεμονωμένων προσώπων, όσο και συλλογικών οργάνων. Διοργανώνονται Συνέδρια όπως τα πέντε Συνέδρια του Πνευματικού Κέντρο Σταυρού του Δήμου Λαμιέων, τα Συνέδρια της Ι. Μ. Φθιώτιδος, το Συνέδριο της Υπάτης (1990) κ.ά., όπου γίνονται εισηγήσεις και αναπτύσσονται θέματα, που έχουν άμεση σχέση με την τοπική Ιστορία, δημοσιεύονται τα «Πρακτικά» των Συνεδρίων, προκηρύσσονται διαγωνισμοί για τη συγγραφή βιβλίων και ενισχύονται ηθικά και υλικά οι τέτοιου είδους ευγενείς προσπάθειες. Ακόμη τοπικές αρχειακές κρατικές Υπηρεσίες έχουν συγκεντρώσει, καταγράψει και διασώσει πρωτογενές χειρόγραφο αρχειακό υλικό, αλλά και έντυπο (εφημερίδες, περιοδικά) οι οποίες αρχειακές υπηρεσίες έρχονται αρωγοί στις ερευνητικές και συγγραφικές προσπάθειες επιστημόνων ιστορικών και τοπικών λογίων, περιοδικά δε και τοπικές εφημερίδες δίνουν τη δυνατότητα σ΄αυτούς να δημοσιεύσουν τις εργασίες τους. Και αυτά, όσον αφορά στις ατομικές και συλλογικές πρωτοβουλίες και προσπάθειες σχετικές με την τοπική Ιστορία. Αλλά και η επίσημη Πολιτεία με τα προγράμματα Σπουδών και με τις νομοθετικές, κατά καιρούς, εργασίες για τη συγγραφή και έκδοση σχετικών εγχειριδίων, θέλησε να εισαγάγει τη διδασκαλία της τοπικής Ιστορίας στο επίσημο και υπεύθυνο μορφωτικό θεσμό (το σχολείο). Κοινή όμως, είναι η διαπίστωση, ότι τα αποτελέσματα της κρατικής αυτής βούλησης, ως τώρα, δεν είναι τα αναμενόμενα. Ειδικά για την περιοχή μας, τώρα γίνεται γνωστή η Ιστορία της μετεπαναστατικής περιόδου και γράφεται, δυστυχώς, από λίγους και με ιδιωτική πρωτοβουλία. Η ιστορία της Εκπαίδευσης, η ιστορία του λαμιακού ποδοσφαίρου, η ιστορία της τοπικής Αυτοδιοίκησης, η ιστορία της τοπικής Εκκλησίας, κ.ά. 

***

Ανάμεσα σε ΄κείνους, που έδωσαν ώθηση στην ανάπτυξη της τοπικής Ιστορίας με το συγγραφικό τους έργο, βρίσκεται και ο πολυγραφώτατος εκπαιδευτικός, ο κ. Αθανάσιος Γ. Καραπέτσας, ο οποίος ζει και δημιουργεί στην πόλη του Κάδμου, τη Θήβα, και έλκει την καταγωγή του από τη γείτονα Στυλίδα. Είναι πτυχιούχος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Λαμίας, της Παντείου Ανωτάτης Σχολής, και του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών και ασχολείται συστηματικά με την ιστορική έρευνα.
Αφού παραλείψω να πω ότι είναι συγγραφέας δέκα εννέα (19) βιβλίων (από τα οποία τα δύο είναι ποιητικές συλλογές) και ότι έχει δημοσιεύσει σε περιοδικά και εφημερίδες της Βοιωτίας λογοτεχνικά κείμενα και επιστημονικά άρθρα, αφού, λοιπόν, παραλείψω αυτά, με τις φτωχές τούτες γραμμές μου θέλω ν΄αναφερθώ στο δίτομο έργο του με τίτλο: «Στυλίδα, ιστορικές διαδρομές στην Ανατολική Φθιώτιδα» (τόμος Α΄(2018), τόμος Β΄(2025)), όπου κάνει λόγο για τη Στυλίδα και την Ανατολική Φθιώτιδα.
Ο πρώτος τόμος έχει 490 σελίδες και διαιρείται σε 12 κεφάλαια και το περιεχόμενό του αναφέρεται σε ιστορικά γεγονότα της μετεπαναστατικής περιόδου και στη γεωργική και βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής, όπου γίνεται ειδικώτερη αναφορά στις επώνυμες οικογένειες και τη συμβολή τους στην ανάπτυξη αυτής. Ειδικώτερα επισημαίνει ένα μετεπαναστατικό φαινόμενο, όπου πολλοί αγωνιστές του 1821 δεν μπόρεσαν ή δε θέλησαν να επιστρέψουν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους και επέλεξαν ως τόπο διαμονής τους τη φιλόξενη Στυλίδα και την περιοχή της, για να αναφερθεί στη συνέχεια σε ένα απ΄τα τρία προβλήματα, που αντιμετώπισε η μετεπαναστατική Φθιώτιδα και συγκεκριμένα στο ληστρικό. Τα άλλα δύο ήταν το αλυτρωτικό και το προσφυγικό. Το ληστρικό ήταν η μεγαλύτερη μάστιγα στην παραμεθόρια περιοχή, που ανάγκασε τον συγγραφέα Παύλο Καλλιγά να γράψει στο βιβλίο του «Θάνος Βλέγκας» ότι η «Φθιώτιδα είναι γνωστή για τους ληστάς».
Τέτοια ληστρικά κρούσματα, που σημειώθηκαν στην Ανατολική Φθιώτιδα, καταγράφει στο βιβλίο του ο συγγραφέας, κ. Αθανάσιος Γ. Καραπέτσας. Πολλές σελίδες του βιβλίου, που ακολουθούν, είναι αφιερωμένες στην Οικονομική Ιστορία της Στυλίδας, όπου μιλάει για τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι Αφοί Αγαθοκλή για την εκβιομηχάνιση της περιοχής, οι οποίοι ήταν οι πρώτοι, που χρησιμοποίησαν τον ατμό ως κινητήρια δύναμη στη Στυλίδα. Εκεί καταχωρίζονται πολλά στοιχεία, τα οποία είναι άγνωστα, άλλα τόσο αξιόλογα. Στο ίδιο τόμο γίνεται λόγος για την ιστορική οικογένεια του Δημητρίου Τερτίπη και την προσφορά της στην περιοχή. Ο πόλεμος του 1897 δεν τον αφήνει αδιάφορο, αλλά αναφέρεται λεπτομερώς σ΄αυτόν, αφού η περιοχή εμπλέκεται στο ατυχές εκείνο γεγονός, όπως και ολόκληρη η Φθιώτιδα, της οποίας οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να καταφύγουν ως πρόσφυγες στη Λοκρίδα και την Εύβοια τους εαρινούς μήνες του 1897. Και κλείνει το βιβλίο του με τις δίκες του λοχαγού Πέτρου Πετρίδη και την αναφορά του στις πρώτες ημέρες της Στυλίδας στην Ανατολή του 20ου αιώνα. Ο επιστημονικός χαρακτήρας του βιβλίου φαίνεται από τις υποσελίδιες σημειώσεις και την τεκμηρίωση των γεγονότων. Ο συγγραφέας, και τούτο προς έπαινον του, εργάσθηκε φιλότιμα και αποδοτικά: Τεκμηριώνει οποιαδήποτε μαρτυρία και τίποτε δεν οικειοποιείται, αλλά σημειώνει ευθαρσώς σε ποια πηγή ανέτρεξε. Η παράθεση αποσπασμάτων από εφημερίδες, περιοδικά, Φ.Ε.Κ. είναι εντυπωσιακή. Ακολουθεί πλούσια βιβλιογραφία. Η βιβλιογραφία γενικώς, είναι πολύτιμος οδηγός για τους νέους ερευνητές και συγγραφείς.
Στον Δεύτερο τόμο, που είναι και αυτός ογκώδης με 476 σελίδες, «δεσπόζουν» δύο πολύ ενδιαφέροντα και αποκαλυπτικά τοπικά θέματα, ιδιαίτερα το πρώτο που είναι η Εκπαίδευση στη μετεπαναστατική Στυλίδα και το δεύτερο η τοπική Αυτοδιοίκηση. Ο συγγραφέας μας, αφού μιλήσει για τον Διχασμό του 1917-1918, για την εκστρατεία στην Ουκρανία, για το μέγεθος της Μικρασιατικής Καταστροφής και τις συνέπειες αυτής, με την  οποία η Στυλίδα συνδέεται άμεσα, αφού αναφερθεί στους ένδοξους Στυλιδιώτες νεκρούς των ετών 1897-1923, αφού, λοιπόν μιλήσει γι΄αυτά, επικεντρώνει τα επιστημονικά, ερευνητικά και συγγραφικά του ενδιαφέροντα σε δυο αξιόλογα και αποκαλυπτικά θέματα: Την Εκπαίδευση και την τοπική Αυτοδιοίκηση στη Στυλίδα και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Φθιώτιδας. Όπως αναφέρεται και πιο πάνω, η Ιστορία της μετεπαναστατικής Φθιώτιδας τώρα γίνεται γνωστή και τη γράφουν λίγοι κάτω από δύσκολες συνθήκες. Για την ιστορία της Εκπαίδευσης στη Στυλίδα «δίδεται το έναυσμα» απ΄ τον κ. Θανάση Γ. Καραπέτσα.  Το θέμα όμως για την Εκπαίδευση δεν ολοκληρώνεται και δεν εξαντλείται. Απ΄ τον ίδιο, ως μόνο κατάλληλο, η τοπική Ιστορία περιμένει εκτενέστερη και λεπτομερέστερη μελέτη. Το κεφάλαιο για την τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσιάζει πληρότητα και μάλιστα θαυμαστή. Η Στυλίδα ήταν έδρα Δήμου, του Δήμου Φαλάρων (1836-1912) και έδρα ομώνυμης Κοινότητας (1914-Ιανουάριος 1947). Από τότε είναι ομώνυμος Δήμος, άλλοτε με στενά και άλλοτε με διευρυμένα όρια. Στο τέλος καταχωρίζεται βιβλιογραφία. 
Και των δύο τόμων, η πρώτη σελίδα του εξωφύλλου έχει τοπικό χρώμα, Στυλιδιώτικο. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι στις αρχές του Β΄  τόμου, ο συγγραφέας-και είναι προς τιμή του- δεν παραλείπει να ευχαριστήσει τον σημερινό Δήμαρχο Στυλίδας, κ. Ιωάννη Αποστόλου και τα υπόλοιπα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου για την οικονομική υποστήριξή τους στην έκδοση του βιβλίου. Ακόμη ευχαριστεί το δάσκαλό του -φιλόλογο καθηγητή- στο Λύκειο Στυλίδας, κ. Δημήτρη Καραθεοδώρου και άλλους. Και ο γράφων τις φτωχές τούτες γραμμές τον ευχαριστεί για ό, τι προσφέρει στην τοπική κοινωνία και τον συγχαίρει για το έργο του.
Η παρουσίαση 
του 2ου τόμου
Σε ένα κλίμα συγκίνησης και έντονου ενδιαφέροντος, πραγματοποιήθηκε το βράδυ, Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, η επίσημη παρουσίαση του νέου βιβλίου του συγγραφέα Αθανάσιου Γ. Καραπέτσα με τίτλο «Στυλίδα: Ιστορικές διαδρομές στην ανατολική Φθιώτιδα - τόμος Β'». Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στην αίθουσα του Ο.Σ.Κ. στη Στυλίδα, στο Πάρκο του Λαού, αποτελώντας μια συνδιοργάνωση του Δήμου Στυλίδας και των εκδόσεων Μπατσιούλα.
Ο δεύτερος αυτός τόμος αποτελεί καρπό πολυετούς έρευνας και έρχεται να συμπληρώσει την ιστορική καταγραφή της περιοχής, αναδεικνύοντας άγνωστες πτυχές και σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν την ταυτότητα της Στυλίδας και της ανατολικής Φθιώτιδας. 
Για το περιεχόμενο, τη σημασία του έργου και για τον συγγραφέας μίλησαν διακεκριμένοι προσκεκλημένοι: Ο κ. Αθανάσιος Γ. Τσαπρούνης, Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης Φθιώτιδας και Σύμβουλος Εκπαίδευσης ΠΕ70, ο κ. Θανάσης Χρήστου, Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, καθώς και Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ο κ. Βασίλης Παπαντώνης, Διευθυντής του Δεύτερου Δημοτικού Σχολείου Στυλίδας και ο γνωστός συνταξιούχος φιλόλογος καθηγητής κ. Δημήτριος Καραθεοδώρου. Τέλος ο κ. Ιωάννης Σερδάρης απήγγειλε ποίημα που αναφερόταν στον συγγραφέα. 
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Δήμαρχος κ. Ιωάννης Αποστόλου αναφέρθηκε στη σημασία της έκδοσης και υποσχέθηκε ότι θα προχωρήσει και η έκδοση ενός τρίτου βιβλίου ώστε το έργο να ολοκληρωθεί ως τριλογία.
Ξεχωριστή στιγμή της εκδήλωσης αποτέλεσε η παρουσία συμμαθητών του συγγραφέα, οι οποίοι του προσέφεραν ανθοδέσμη ως ένδειξη εκτίμησης και συγκίνησης. Παράλληλα, ο Δήμαρχος Στυλίδας προσέφερε στον συγγραφέα τιμητική πλακέτα για την προσφορά του. 
Η εκδήλωση συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, αποδεικνύοντας την επιθυμία των κατοίκων να γνωρίσουν σε βάθος τις ρίζες του τόπου τους μέσα από την έγκυρη πένα του Αθανάσιου Καραπέτσα. Τον συντονισμό της βραδιάς είχε η Εκπαιδευτικός κ. Μαρία Ζακεντέ.